بازخوانی نقش اقتضائی دولت در کنترل جمعیت از منظر اسلام با تاکید بر بیانیه گام دوم انقلاب

مساله کنترل جمعیت و یا تکثیر نسل از مسائل روز مجامع بین المللی، کشورهای اسلامی و جامعه هدف، برشمرده می شود. در ارتباط با کاهش، افزایش و تحدید جمعیت و موالید، دیدگاه های متفاوتی وجود دارد. هر کدام نسبت به مدعای خود، مستنداتی را برشمرده و ارائه نموده اند، ولی تحقیق حاضر به صورت فهرست وار با تاکید بر «بیانیه گام دوم انقلاب»، نسبت به نظرگاه های موجود، اشاره نموده است. با عنایت به اهمیت موضوع و بازخوانی دیدگاه ها، محقق تلاش نموده است که بر اساس نظریه «اقتضائی» و محوریت بیانیه گام دوم، نقش دولت را در کنترل جمعیت، مهم یافته و با ارائه مستندات، دیدگاه اقتضائی را موثر برمی شمارد. نقش دولت در تکثیر، توسعه، تعدیل، تحدید و کنترل جمعیت بر مبنای دیدگاه «اقتضائی»، در شرایط کنونی تعیین کننده می باشد؛ چون از جمله وظایف دولت و حاکم شرع در حال حاضر، کنترل جمعیت به معنای عام آن (تحدید، تولید و تعدیل) است. از جمله وظایف حکومت اسلامی این است که بر اساس شرایط و مصالح عمومی جامعه، نسبت به کنترل جمعیت و تدبیر امور خانواده ها، اهتمام جدی نماید تا جامعه از پیامدهای منفی افزایش و کاهش بی رویه جمعیت، مصون باشد. این دغدغه گاها با تکثیر نسل و بعضا با تحدید نسل و در مواردی با تعدیل جمعیت از سوی دولت با همکاری خانواده ها، تحقق می یابد. در این تحقیق تلاش گردیده است که با استفاده از روش کتابخانه ای برشماری دیدگاه های مطرح و دلایل آن ها نسبت به نقش دولت در کاهش و افزایش جمعیت و کاربرد نظریه اقتضائی، مستندات لازم گردآوری و سپس مورد بازخوانی، دسته بندی، تجزیه و تحلیل، واقع گردیده تا ضمن بازخوانی رویکردها، نقش نظریه منتخب حول مساله جمعیت، روشن شود. تحقیق پیش رو برای تبیین مساله و ارائه پاسخ مناسب به سوال اصلی، پس از بررسی مستندات به تجزیه، تحلیل و تبیین نظریه منتخب پرداخته و نقش دولت را در کنترل جمعیت، مهم برشمرده است.

کلیدواژه ها:

کنترل جمعیت ، تولید نسل ، تحدید موالید ، تنظیم خانواده ، نظریه اقتضائی ، گام دوم ، نقش دولت