امکان سنجی اثبات فقهی دومادری واقعی در فرض رحم جایگزین(مبتنی برداده های پزشکی)

واژه «مادر»، عنوانی که در همه تمدن ها مورد احترام و گاه مورد تقدیس است، به ویژه در کاربست اخلاقی دین اسلام مادر و وصف مادری جایگاهی منحصربه فرد و حتی از حقوق زنان به شمار می رود، در کنار این گزاره، پیشرفت های حوزه علوم پزشکی و روش های نوین باروری و جبران ناتوانی زایمان، ازجمله روش IVF یا مادر(رحم)جایگزین (Surrogacy)که رویان زوجین(کشت اسپرم زن و مرد نابارور در فضای آزمایشگاهی) تا زمان زایمان در رحم زن دیگری، قرار داده می شود، انتساب عنوان مادر و کشف مادر واقعی را با چالش و پیچیدگی فقهی روبرو می سازد. از منظر فقهی مهم ترین چالش انتساب عنوان مادری، به هریک از دو زن یا تئوری دومادری واقعی خواهد بود، پژوهش پیشرو با روشی توصیفی-تحلیلی، مبتنی برداده های کتابخانه ای و با کمک یافته های پزشکی به دنبال اثبات نظریه عنوان دومادری واقعی (و نه حکمی) مبتنی بر اثبات عدم وجود انحصار عنوان تک مادری در شریعت و توجه دادن به تاثیر مستقیم علم اپی ژنتیک (Epigenetics) در کنار علم ژنتیک(Genetics) بر تکون و آفرینش جنین است، بنابراین در بررسی ادله قائلین تعلق عنوان مادری به یکی از صاحبان تخمک یا رحم(زن زاینده) به استناد آیات، روایات، و نقد و بررسی آن ها؛ معلوم گردید که با توجه به ادله فقهی و اصولی و مفهوم شناسی واژه «ام» و همچنین داده های پزشکی موید دو مادری و... امکان اثبات دومادری واقعی زنان وجود دارد. لذا نتایج اثبات این تئوری در مباحث هویت حقوقی و اخلاقی طفل و مادران و روند قضایی منعکس می شود.

کلیدواژه ها:

دومادری ، والده ، رحم جایگزین ، صاحب تخمک ، صاحب رحم ، ژنتیک ، اپی ژنتیک