خوانش بینامتنی آواهای فولکلور در آثار محمدرضا شجریان و شاگردان با رویکرد هنر سنتی

این پژوهش با اتکا به نظریه «بینامتنیت» ژولیا کریستوا، به تحلیل نسبت میان «هنر سنتی»، «موسیقی دستگاهی ایران» و «آواهای فولکلور» در آثار محمدرضا شجریان و برخی شاگردان او می پردازد. پرسش کلیدی تحقیق آن است که چگونه موسیقی دستگاهی از طریق جذب و دگرگونی ملودی ها و ساختارهای موسیقایی بومی، از نظامی ایستا به قلمرویی پویا و میان متنی بدل می گردد. بر مبنای دیدگاه کریستوا مبنی بر اینکه هر متن شبکه ای از نقل قول ها و تقاطع سطوح متنی است، این مقاله استدلال می کند که آثار مورد بررسی، صرفا اجرای ردیف نیستند، بلکه دیالوگی عمیق با لایه های گوناگون فرهنگ موسیقایی ایران محسوب می شوند. هنر سنتی در این پژوهش، به مثابه متن میزبان، با استمداد از متون مهمان -آواهای فولکلور-، فرآیند تولید معنایی نوین را شکل داده و از انجماد تاریخی رهایی یافته، به جریانی زنده تبدیل می شود. نتایج این تحلیل، بر اهمیت رویکرد بینامتنی در فهم تحولات معاصر موسیقی دستگاهی و نقش آن در بازتعریف مفاهیم سنت و فولکلور تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

بینامتنیت ، ژولیا کریستوا ، هنر سنتی ، محمدرضا شجریان ، آواهای فولکلور ، موسیقی دستگاهی