تحلیل الگوهای نقوش سنتی فرش دستباف به مثابه هسته حرکتی در بداهه پردازی بازیگر

فرش دستباف ایرانی صرفا یک کالای کاربردی یا تزیینی نیست، بلکه ساختاری نظام مند از نشانه ها، خطوط، فرم ها و هندسه فضایی است که پویایی و حرکت پنهانی را در خود جای داده است. با این حال، در حوزه هنرهای اجرایی و تئاتر، پتانسیل های ساختاری این نقوش سنتی به عنوان محرک های بیرونی برای خلق حرکت و بیان بدنی بازیگر کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مسئله این پژوهش، مواجهه بازیگر با تکرار حرکتی و فقدان منابع الهام بخش بومی در فرآیند بداهه پردازی است. وقتی بازیگر در حال بداهه پردازی است تغییر در اندازه و شکل فضای شخصی بر کیفیت اجرای او اثر می گذارد. از این رو بازیگر در بداهه پردازی نیازمند یک هسته حرکتی است تا بتواند از کلیشه های بدنی فراتر رود. این تحقیق با طرح این پرسش شکل گرفته است که چگونه الگوهای بصری، هندسی و پویای نقوش فرش دستباف ایرانی می تواند به عنوان یک هسته حرکتی، فرآیند بداهه پردازی بازیگر را هدایت و بازتعریف کند؟ هدف اصلی این پژوهش، تبیین و تحلیل نقوش سنتی فرش دستباف به مثابه یک هسته حرکتی در تئاتر تجربی و در فرآیند بداهه پردازی بازیگر است. این تحقیق می کوشد با پل زدن میان هنرهای سنتی و هنرهای اجرایی معاصر، پتانسیل های دراماتیک و حرکتی نهفته در نقوش مانند اسلیمی، ختایی و هندسی را استخراج کرده و کیفیت جدیدی از بیان بدنی بومی را در بازیگری معاصر پیشنهاد دهد. این پژوهش سعی دارد برای تبیین دقیق نقوش فرش به عنوان هسته حرکتی، با بهره گیری از تحلیل حرکت لابان (LMA) زبان مشترکی میان فرم بصری نقش و کیفیت حرکت بازیگر ایجاد کند تا بازیگر بتواند از طریق مشاهده نقوش، هسته های حرکتی مشخص را استخراج و اجرا کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که نقوش فرش دستباف با فعال سازی تخیل فضایی بازیگر، به عنوان یک هسته حرکتی مانع از کلیشه های بدنی شده و به بداهه پردازی معاصر، هویتی ساختارمند و منسجم می بخشد.

کلیدواژه ها:

نقوش سنتی فرش دستباف ، بداهه پردازی بازیگر ، هسته حرکتی ، فضای شخصی ، تحلیل حرکت لابان