بررسی ساختارشناسانه ی برنامه های رادیویی داستان محور دهه ی ۹۰ شمسی بر اساس نظریه ی دوربین قلم (مطالعه ی موردی برنامه ی رادیویی اینجا شب نیست)

تاثیر رسانه در زندگی مردم تا حدی عمیق شده است که بسیاری از تغییر و تحولات این عصر را می توان حاصل وجود رسانه ها دانست. رسانه حتی اگر به صورت آگاهانه و عامدانه انتخاب نشود، با روشن کردن تلویزیون، رادیو، تلفن همراه، قدم زدن در خیابان و غیره، راهی برای ارتباط با مخاطب و رساندن پیام به او می یابد. از میان رسانه ها، رادیو به دلیل استفاده روزافزون مردم از خودروهای شخصی و عمومی، حجم بالای ترافیک، شنیداری بودن و همچنین نیاز نداشتن به تمرکز دیداری، همچنان سرگرمی ارزان و منبع خبری مفیدی به شمار می آید. در این بین، برنامه های رادیویی داستان محور به دلیل سرگرم کردن مخاطب، از محبوبیت بیشتری نسبت به سایر برنامه ها برخوردارند. از شناخته شده ترین این برنامه ها می توان به برنامه اینجا شب نیست اشاره نمود. برنامه ای که به دلیل ساختار منعطف و متغیر خود، می توان آن را منطبق بر نظریه ی دوربین قلم دانست که نخستین بار آن را الکساندر آستروک فرانسوی مطرح نمود؛ نظریه ای که معتقد است: کارگردان در مقام نویسنده قرار دارد و قلمش، دوربین اوست. در برنامه ی اینجا شب نیست نیز مجری، نقش کارگردان را دارد و قلمش در واقع مهارت های بیانی و کلامی اش است. هدف از این پژوهش تبیین نقش کارگردان به عنوان مولف در برنامه های رادیویی داستان محور در دهه ی ۹۰ شمسی ایران و واکاوی مولفه های برنامه رادیویی اینجا شب نیست، منطبق بر نظریه ی دوربین قلم می باشد. بر این اساس پرسش های پیش رو تدوین گشته اند. ۱. چگونه می توان برنامه های رادیویی داستان محور در دهه ی ۹۰ شمسی ایران را با تمرکز بر نظریه ی دوربین قلم بررسی نمود؟ ۲. مولفه های برنامه رادیویی اینجا شب نیست براساس نظریه ی دوربین قلم کدامند؟ روش تحقیق در این پژوهش، کیفی و تحلیلی بوده و گردآوری داده ها به صورت کتابخانه ای بوده است. نتایج پژوهش بیانگر این نکته است که مجری در برنامه ی اینجا شب نیست، با خلاقیت و ذوقی بی بدیل، با تغییر و تصحیح متن برنامه، بداهه گویی، آفرینش و بازپروری کلمات و جملات از مسند اجرا، به مقام خالق و کارگردانی اثر می رسد.

کلیدواژه ها:

برنامه رادیویی ، داستان محور ، دهه۹۰ ، نظریه دوربین قلم ، برنامه اینجا شب نیست