گرانولیت های مافیک در هسته کریستالین درجه بالای کمپلکس نی باز

کمپلکس دگرگونی درجه بالای نی باز در قلمروی باختری خردقاره شرق-ایران مرکزی و در میان دو گسل پی سنگی چاتک-نی باز و چاپدونی جای دارد. در این کمپلکس، سنگ های مافیک دگرگون شده به صورت توده های کوچکی در همبری و در درون گنیس های میلونیتی/میگماتیتی با درجه دگرگونی رخساره گرانولیت یافت می شوند. دگرگونی درجه بالا در این سنگ ها به پدیدارشدن کانی های همایند شامل کلینوپیروکسن و اورتوپیروکسن، گارنت های یوهدرال، آمفیبول و پلاژیوکلاز به عنوان فازهای اصلی انجامیده است. بررسی زمین شیمیایی این گرانولیت ها نشان می دهد بازه ترکیبی سنگ مادر آنها از بازالت تا آندزیت و آندزیت بازالتی با ماهیت کالک آلکالن/آلکالن و توله ایتی بوده است. نمودارهای تغییرات سنگ زمین شیمیایی گویای آن است که این سنگ ها در جایگاه حاشیه صفحه پدید آمده اند. همچنین، ارتباط نزدیک گرانولیت های مافیک با گنیس هایی که بخشی از آنها سنگ مادر متاگری وکی دارند، نشان دهنده خاستگاه آنها از یک مرز فعال صفحه هاست. نمودارهای عنکبوتی بهنجارشده به ترکیب گوشته اولیه و کندریت، غنی شدگی در عنصرهای کمیاب خاکی سبک (LREE) نسبت به عنصرهای کمیاب خاکی سنگین (HREE)، غنی شدگی عنصرهای LILE  و تهی شدگی عنصرهایHFSE  را نشان می دهند که گواهی بر دخالت هر دو خاستگاه گوشته ای و پوسته ای در پیدایش سنگ مادر این سنگ هاست. بر پایه داده های زمین شیمیایی و شواهد ساختاری، این پژوهش نشان می دهد پیدایش مذاب های مافیک در کمپلکس نی باز، با فرایندهای کراتونی شدن در یک محیط حاشیه فعال در دوران پالئو- تا نئوپروتروزوییک مرتبط بوده است. ویژگی های زمین شیمیایی این گرانولیت ها، شامل ناهنجاری های منفی Nb و Ti در نمودارهای عنکبوتی، خاستگاه آنها را به ماگماتیسم کمانی (مانند توله ایت های جزیره های کمانی یا بازالت های کالک آلکالن) مرتبط می کند.

کلیدواژه ها:

ایران مرکزی ، نی باز ، گرانولیت ، کراتونی شدن