بررسی تاثیر توسعه های نوین بر پایداری و هویت بافت تاریخی روستای خویدک

روستای خویدک در دهستان فهرج یزد یکی از سکونتگاه های تاریخی ارزشمند کویر مرکزی ایران است که بافت آن بر پایه معماری خشتی درونگرا و متناسب با اقلیم گرم و خشک شکل گرفته است. حیات روستا در گذشته بر کشاورزی سنتی استوار بوده و قنات به عنوان شریان حیاتی آب مورد نیاز برای کشت محصولاتی چون گندم، جو، ارزن، خربزه و هندوانه را تامین می کرد. با کاهش منابع آبی و فشارهای معاصر، الگوی معیشتی روستا تغییر یافته و به سمت کشاورزی صنعتی و گلخانه ای سوق پیدا کرده است. در دهه های اخیر توسعه های نوین و شکل گیری بافت جدید در پیرامون روستا سبب تغییرات بنیادین در سیمای کالبدی و هویت فرهنگی بافت تاریخی خویدک شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیرات توسعه های نوین بر پایداری و هویت بافت تاریخی روستا است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و از طریق مطالعات کتابخانه ای، تحلیل عکس های هوایی، مشاهدات میدانی و مصاحبه با ساکنان روستا انجام گرفته است. نتایج نشان می دهد که تمرکز جمعیت در بافت جدید و متروک ماندن خانه های قدیمی، استفاده از مصالح نامتناسب در مرمت و آشفتگی بصری، هویت تاریخی خویدک را تهدید می کند. این مطالعه دارد که تنها از طریق مدیریت یکپارچه، فرهنگ سازی و مشارکت جامعه محلی می توان میان توسعه نوین کشاورزی پایدار و حفاظت از هویت تاریخی روستا تعادل برقرار کرد.

کلیدواژه ها:

خویدک ، توسعه نوین ، پایداری ، هویت تاریخی ، بافت روستایی