تحلیل تطبیقی منظر شهری در بافتهای تاریخی و فرسوده مراغه و رفسنجان با تاکید بر بازآفرینی انسان محور

منظر شهری در بافتهای تاریخی تجلیگاه لایه های کالبدی، ادراکی و اجتماعی شهر است؛ لایه هایی که در طول زمان شکل گرفته و حامل هویت حافظه جمعی و تجربه زیسته ساکنان اند. شهرهای مراغه و رفسنجان به عنوان دو نمونه متفاوت از شهرهای تاریخی، ایران دارای ویژگی های شاخص کالبدی فرهنگی و معماری هستند که تحت تاثیر تحولات اقتصادی اجتماعی و توسعه های ناهماهنگ دچار تغییرات جدی در منظر شهری شده اند. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی منظر شهری در بافتهای تاریخی و فرسوده این دو شهر بر اساس روش توصیفی تحلیلی، مطالعات اسنادی و تحلیل منابع معتبر علمی و گزارش های رسمی تلاش کرده است تصویری جامع از وضعیت موجود و سازوکارهای موثر بر شکل گیری منظر ارائه دهد. یافته ها نشان می دهد که هر دو شهر با چالش هایی همچون آشفتگی بصری، فرسودگی کالبدی، گسست در خط آسمان، کاهش حس مکان و ضعف مدیریت یکپارچه مواجه اند. هرچند شدت و ماهیت این چالش ها در مراغه و رفسنجان متفاوت است، اما مشابهت های زیادی از نظر تهدیدات منظر شهری دارند. نتیجه این پژوهش تاکید بر ضرورت بازآفرینی انسان محور، حفاظت اصالت محور و مدیریت منسجم برای بهبود وضعیت منظر شهری این دو شهر است. این پیشنهادات می تواند به عنوان مبنای تصمیم گیری های سیاست گذاران شهری و مدیران میراث فرهنگی در فرآیند حفاظت و بازآفرینی منظر شهری بافت های تاریخی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

منظر شهری ، مراغه ، رفسنجان ، فرسودگی کالبدی ، حس مکان ، خط آسمان