مروری بر اصول و معیارهای مکان یابی محل دفن پسماند شهری و نقش سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)

مکان یابی نامناسب محل های دفن پسماند شهری می تواند به آلودگی آب و خاک، تعارضات اجتماعی و هزینه های سنگین اصلاح منجر شود. از این رو نیاز به چارچوبی نظام مند برای انتخاب سایت های دفن به ویژه در کشورهای در حال توسعه محسوس است. هدف این مقاله، تبیین اصول و معیارهای اصلی مکان یابی محل دفن و ارائه یک چارچوب آموزشی مبتنی بر GIS و روش های تصمیم گیری چند معیاره (GIS MCDA) است که بتواند مبنای طراحی مطالعات آینده قرار گیرد. روش کار مرور هدفمند منابع در پایگاه Google Scholar طی دوره ۲۰۲۰-۲۰۲۵ با استفاده از کلیدواژه های مکان یابی محل دفن پسماند، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تصمیم گیری چند معیاره و فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) و انتخاب مقالات داوری شده دارای رویکرد GIS MCDA بود. نتایج مرور نشان می دهد که ترکیب GIS با روش های MCDA، به ویژه AHP و FAHP، چارچوب غالب در مطالعات اخیر است و می توان بر این اساس یک فرآیند استاندارد شامل تعریف، معیارها، تهیه و نرمال سازی لایه های مکانی، وزن دهی و هم پوشانی وزنی برای تولید نقشه تناسب و استخراج نواحی مناسب پیشنهاد کرد. این چارچوب هم به عنوان راهنمای آموزشی و هم به عنوان الگوی قابل انتقال برای پژوهش های موردی آینده در مدیریت محل دفن پسماند قابل استفاده است.