بررسی تاثیر نور نورپردازی و فضای سبز بر افزایش کیفیت محیطی و رفاه کاربران مجموعه اقامتی گردشگری بین راهی

امروزه مجتمع های خدماتی رفاهی و اقامتی بین راهی تنها به عنوان نقاط توقف موقت جهت سوخت گیری یا رفع نیازهای فیزیکی پایه شناخته نمی شوند بلکه به عنوان یک مکان معماری که قابلیت احیاء توان ذهنی و جسمی مسافران و کاهش دهنده حوادث جاده ای ناشی از خستگی ایفا می کنند. با این حال بیان مسئله در بسیاری از نمونه های موجود حاکی از آن است که طراحی این فضاها عمدتا عملکردگرا بوده و از مولفه های کیفی محیط غافل مانده اند. فقدان توجه به کیفیت های بصری، نورپردازی نامناسب که منجر به حس ناامنی و فضای مرده در شب می شود و کمبود فضای سبز موثر باعث شده است تا این مجموعه ها نتوانند حس آرامش و رفاه لازم را به کاربران منتقل کنند. این خلا طراحی، موجب کاهش کیفیت محیطی و عدم تمایل گردشگران به توقف و استراحت موثر می گردد. هدف اصلی این پژوهش تبیین و تحلیل نقش دو عنصر کلیدی «نور» شامل بهره گیری از نور طبیعی در روز و طراحی نورپردازی مصنوعی در شب و «فضای سبز» در ارتقای کیفیت محیطی و بهبود رفاه روانشناختی کاربران است. این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مبانی روانشناسی محیط استدلال می کند که تلفیق هوشمندانه نور و طبیعت فراتر از جنبه های زیبایی شناختی عمل می کند. نتایج مورد انتظار نشان می دهد که نور طبیعی با تنظیم ریتم شبانه روزی بدن و ایجاد ارتباط بصری با خارج، و نورپردازی مصنوعی با خلق خوانایی، فضا، امنیت و ایجاد اتمسفر دعوت کننده مستقیما بر ادراک مثبت کاربر از محیط تاثیر می گذارند. همزمان فضای سبز از طریق راهبردهای طراحی بیوفیلیک علاوه بر تلطیف اقلیم خرد (Microclimate) و کاهش آلودگی صوتی، به عنوان عاملی برای ترمیم توجه (Attention Restoration) و کاهش استرس رانندگی عمل می کند.

کلیدواژه ها:

مجتمع اقامتی بین راهی ، کیفیت محیطی ، نورپردازی ، فضای سبز ، رفاه ، کاربران ، روانشناسی محیط