نقش طراحی معماری در مدیریت بحران اماکن ورزشی

اماکن ورزشی به دلیل تجمع گسترده جمعیت و نقش حیاتی در زندگی شهری، در مواجهه با بحران های طبیعی و انسان ساخت آسیب پذیری بالایی دارند. بخش عمده ای از این آسیب پذیری ناشی از فقدان رویکردهای پیشگیرانه در طراحی معماری است. این مقاله با رویکرد مروری و تحلیلی به بررسی نقش طراحی معماری در چرخه مدیریت بحران شامل پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازسازی می پردازد و تلاش می کند مولفه های تاثیرگذار را شناسایی و در قالب یک چارچوب منسجم سازمان دهی کند. اهمیت پژوهش در آن است که مطالعات پیشین عمدتا به صورت پراکنده به موضوعاتی مانند تخلیه اضطراری، ایمنی سازه یا فناوری های هشدار پرداخته اند و تعامل میان سازمان دهی فضایی، رفتار جمعیت، انعطاف پذیری عملکردی و مدیریت هوشمند نادیده گرفته شده است؛ این کاستی باعث محدود شدن توصیه های عملی و کاهش قابلیت تعمیم نتایج شده است. نوآوری مقاله در ارائه مدلی تلفیقی است که شاخص های طراحی شامل مکان یابی، هدایت جریان ها، ایمنی سازه ای و غیرسازه ای، ارتباطات بصری و قابلیت تغییر کاربری را با الزامات مدیریت بحران همسو می کند و مسیر سیستماتیکی برای ارزیابی تاب آوری فراهم می آورد. روش تحقیق شامل مرور نظام مند منابع، غربالگری بر اساس معیارهای مشخص و تحلیل محتوایی برای استخراج شاخص ها است. ساختار مقاله با طرح مسئله و مبانی نظری آغاز شده سپس یافته های مرور و مدل پیشنهادی ارائه و در پایان نتایج جمع بندی می شوند. یافته ها نشان می دهند که ادغام آگاهانه تصمیمات معماری با سناریوهای بحران زمان تخلیه را کاهش داده، ریسک را کنترل و کارکرد اضطراری اماکن ورزشی را ارتقا می دهد.

کلیدواژه ها:

طراحی معماری ، مدیریت بحران ، اماکن ورزشی ، تاب آوری ، تخلیه اضطراری