پراکندگی مکانی و تاریخی زیارتگاههای دوره اسلامی در حاشیه شمالی خلیج فارس مبتنی بر منابع و اسناد مکتوب

با توجه به سخت بودن اقلیم در مناطق شمالی خلیج فارس آثار محدودی از بناهای تاریخی این منطقه باقی مانده است. همچنین در کتاب ها و مقالات اندکی به طور جامع به معرفی و تحلیل بناهای این منطقه پرداخته شده است. این مقاله از طریق مراجعه به متون تاریخ نگاران، حقایق نگاران و سفرنامه نویسان باستان شناسان و ایران شناسانی که از این بناها دیدن کرده و آن ها را ثبت کرده اند، زیارتگاه های تاریخی حاشیه شمالی خلیج فارس را در استان های هرمزگان، بوشهر و خوزستان و حاشیه جنوب استان فارس ثبت و معرفی کرده است. به منظور انجام این پژوهش ابتدا منابع مرتبط جمع آوری و تحلیل محتوای گسترده انجام و موارد فیش برداری شده اند. این مطالب در قالب متنی درآمده و سپس در جداولی یکپارچه و کدگذاری شده است تا از آن طریق به معرفی کالبدی، جای ساخت و استخراج دوره ساخت آن ها پرداخته شود. این مقاله بر آن است که به این سوال پاسخ دهد که زیارتگاه های تاریخی در حاشیه شمالی خلیج فارس در اسناد تاریخی کدام ها هستند و در کجا و چه دوره تاریخی ساخته شده اند؟ مطالعات نشان داد که زیارتگاه های اسلامی تاریخی در چهار استان تا پنجاه کیلومتری حاشیه شمالی خلیج فارس عمدتا مربوط به قرن هفتم تا دوره قاجار بوده اند. این نتیجه گیری بر اساس متون و اسناد تاریخی موجود که تا حد امکان جمع آوری شده اند به دست آمده و ممکن است بناهای تاریخی دیگری نیز در این منطقه در گذشته یا اکنون وجود داشته باشد که توسط هیچ حقیقت نگاری ثبت و ضبط نشده باشد.

کلیدواژه ها:

زیارتگاه ، مقبره ، معماری ، شمال خلیج فارس ، تاریخ ساخت ، اسناد تاریخی