مطالعه تطبیقی ظرف پیکره های گاو دوران اسلامی و پیشااسلامی از منظر نمادشناسی

مطالعه ی نقش حیوانات در آثار به جای مانده پنجره ای به سوی درک پیوندهای فرهنگی و اعتقادی میان دوران پیش از اسلام و جهان اسلام می گشاید. در این میان نماد گاو با حضور پررنگ خود در این آثار گواهی بر تداوم تاثیرات فرهنگی از دوران کهن است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با اتکا بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی به بررسی نقش و جایگاه نماد گاو در ظروف پیکره دار هنر اسلامی می پردازد. هدف اصلی این تحقیق روشن ساختن کارکردها و معانی نمادین گاو در آثار پیش از اسلام و چگونگی تطبیق آن با جهان بینی اسلامی است. پرسش محوری پژوهش آن است که نماد گاو در ظرف پیکره های دوران اسلامی و پیش از آن چه کارکردها و معانی را بازتاب می دهد؟ این تحقیق در پی دستیابی به وجه تمایز و شباهت کاربرد نماد گاو در دوران اسلامی در مقایسه با دوران پیش از آن و با تمرکز بر مطالعه ی موردی ظرف پیکره ها می باشد. این پژوهش به دلیل بررسی ویژگی های مزبور و تمرکز بر نقش و شمایل گاو که در پژوهش های پیشین به طور کلی به آن پرداخته شده است دارای اهمیت است و با توجه به نتایج به دست آمده پژوهش حاضر نماد گاو در فرهنگ ایران مسیری از تقدس اساطیری پیش از اسلام تا تبدیل شدن به یک عنصر هنری پویای پس از اسلام را پیموده است. تحول نماد گاو از اساطیر پیش از اسلام به هنر پس از اسلام گواهی مستحکم بر عمق ماندگاری و پویایی توانایی بازآفرینی باورهای فرهنگی ایران در طول تاریخ است.

کلیدواژه ها:

گاو ، نماد ، ظرف ، پیکره ، مجسمه ، دوران اسلامی ، دوران پیش از اسلام