بررسی نماد شناسی عناصر تزیئنی گنبدهای دوپوش شیوه رازی

گنبد جزء عناصر پرکاربرد در معماری ایران است که معمولا با آرایه های گوناگون زینت یافته اند. گنبدها که از دوره های پیش از اسلام در بناهای ایران به چشم می خورد در دوره اسلامی بسیار مورد توجه معماران ایرانی قرار گرفته است به طوری که در شیوه رازی نوع جدیدی از گنبد به نام گنبد دو پوش در معماری ایران پا به عرصه وجود می گذارد و در دوره های بعد بیشتر مورد توجه قرار می گیرد هدف این پژوهش بررسی ویژگی ها و آشنایی با گنبدهای دو پوش شیوه رازی و نماد شناسی عناصر تزئینی قالب در آنها می باشد. سوالاتی که این پژوهش در پی پاسخ به آن انجام شده است عبارتند از ۱ ویژگی های گنبدهای دو پوش چیست؟ نمادپردازی در آرایه های زینتی گنبدهای چگونه خودنمایی می کند؟ روش تحقیق در این مقاله -توصیفی- تحلیلی است اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد گنبدهای دو پوسته شیوه رازی بیشتر در بناهایی مانند مساجد، برج های یادبود و برج هایی با کارکرد خاص به کار رفته اند. گنبد اماکن مذهبی به ویژه در بخش گنبدخانه دارای تزئینات اجرکاری هستند و در تزئینات به کار رفته در گنبدهای دو پوسته مساجد شیوه رازی اصولی مانند انتزاع، تجرید، تقارن، تناسب، تکرار و نظم برای خلق فضایی فرازمانی و قدسی در کنار هم قرار گرفته اند که نتیجه حاصل از همنشینی این عناصر فضایی درخور عبادت و نشان دهنده الوهیت و فضایی ماورایی و قدسی را برای مخاطب به ارمغان آورده است.

کلیدواژه ها:

نماد شناسی ، شیوه رازی ، گنبد ، دوپوش ، تزئینات