کاربست یک چارچوب تحلیلی یکپارچه در شناسایی راهبردهای توسعه گردشگری هوشمند کشاورزی در استان کرمانشاه

نواحی روستایی با وجود ظرفیت­ های متعدد کشاورزی و فرهنگی عموما با چالش ­های ساختاری مواجه هستند. گردشگری هوشمند کشاورزی با ایجاد پیوند نظام مند بین دو بخش کشاورزی و گردشگری و به­ کارگیری راهکارهای مبتنی بر فناوری، نقش بسزایی در خروج از این چالش­ ها ایفا می­کند؛ اما نفوذ این فناوری در بین کشاورزان اندک است. این پژوهش با استفاده از چارچوب تحلیلی Meta-SWOT به شناسایی راهبردهای توسعه گردشگری هوشمند کشاورزی در استان کرمانشاه پرداخته است. این پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی انجام شد و داده ­ها از طریق مصاحبه و تکمیل پرسشنامه گردآوری گردید. افراد مشارکت­کننده در این پژوهش شامل ۱۸ نفر از خبرگان بخش کشاورزی و گردشگری استان بودند که به صورت هدفمند و بر اساس معیار های مشخص انتخاب شدند. نتایج نشان داد مهم ترین منابع و قابلیت های استان برای توسعه این نوع گردشگری شامل "وجود تعداد زیاد بهره­ بردار کشاورزی و اراضی زراعی"، "تنوع فعالیت های کشاورزی، دامی، باغی" و "وجود نیروی انسانی متخصص و با تجربه در زمینه کشاورزی" است. نتایج بررسی عوامل محیطی نشان داد که "عدم ارائه آموزش­ های کافی و مناسب برای کشاورزان در زمینه گردشگری هوشمند کشاورزی و مزایای آن"، "تغییرات اقلیمی و بلایای طبیعی مانند خشکسالی­ های طولانی­مدت و مشکل کم آبی" و "مسن بودن کشاورزان" با بیشترین میزان قدرت و تاثیرگذاری به عنوان موانع توسعه گردشگری هوشمند کشاورزی استان شناخته شدند. بر اساس نقشه راهبردی، سه راهبرد مهم توسعه این نوع گردشگری، "برگزاری دوره­ای جشنواره­ های هوشمند قومی-کشاورزی با استفاده از تنوع قومی و فرهنگی"، "ایجاد شتاب­ دهنده تخصصی گردشگری هوشمند کشاورزی با استفاده از ظرفیت شرکت ­های دانش ­بنیان" و "ایجاد آزمایشگاه گردشگری هوشمند با استفاده از قابلیت های مرکز نوآوری" می­باشد. این پژوهش پیشنهاد می کند که ضمن تسهیل زیرساخت ها، برنامه ریزی لازم برای آموزش و آشنا کردن کشاورزان با گردشگری کشاورزی و هوشمندسازی آن، از طریق برنامه ها و نرم افزارهای آموزشی و همچنین رسانه های پرمخاطب انجام شود.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار روستایی ، تکنیک Meta- SWOT ، رشد اقتصادی ، گردشگری کشاورزی ، گردشگری هوشمند