عوامل رانشی و کششی مهاجرت روستاییان: از دیدگاه جامعه مبدا و مهاجران ترامکان

مهاجرت روستا شهری یکی از پدیده های مهم اجتماعی اقتصادی است که عوامل متعددی بر آن تاثیر می­گذارند. بررسی علل مهاجرت از دیدگاه مهاجران ترامکان در کنار دیدگاه جامعه مبدا می تواند به درک عمیق تر انگیزه ها و عوامل محرک این پدیده در جوامع روستایی کمک کند. با توجه به اهمیت شناخت این عوامل، پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل رانشی و کششی مهاجرت روستا شهری از دیدگاه جامعه مبدا و مهاجران ترامکان انجام شد. این مطالعه پیمایشی است و داده ها از طریق پرسشنامه با روایی صوری و پایایی تاییدشده (آلفای کرونباخ ۰/۷۵۱) جمع آوری گردیدند. نمونه آماری شامل ۳۹۰ نفر از روستاییان و ۱۵۰ نفر از مهاجران ترامکان شهرستان بهبهان بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSSver۲۶ واکاوی شدند. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که برای جامعه مهاجران ترامکان ۶۶/۸ درصد از واریانس کل و برای جامعه مهاجرفرست ۶۳ درصد توسط هشت عامل شغلی درآمدی، اقتصادی، آموزشی، اجتماعی، تبعیض شهر و روستا، زیرساختی، جغرافیایی اقلیمی و فرهنگی تبیین شدند؛ به گونه ای که عوامل شغلی درآمدی و آموزشی مهم ترین محرک های مهاجرت بودند؛ در حالی که عوامل فرهنگی و جغرافیایی اقلیمی کم ترین تاثیر را داشتند. تشابه نتایج تحلیل عاملی دو گروه نیز نشانگر آن است که مهاجران ترامکان به دلیل تجربه زندگی در روستا و آشنایی با مشکلات و تشابه جغرافیایی و فرهنگی با جامعه مبدا دیدگاه های نزدیک با آنان داشته اند و این دیدگاه مشترک باعث می شود هر دو گروه عوامل مشابهی را به عنوان دلایل مهاجرت درنظر بگیرند. به منظور کاهش عوامل رانشی و ایجاد کشش در مبدا، پیشنهاد می گردد اقداماتی انجام شود که موجب تسهیل سرمایه گذاری مهاجران ترامکان در روستاهای مبدا خود شده و به ایجاد فرصت های اقتصادی متنوع در روستا کمک نماید تا از این طریق پدیده مهاجرت به ویژه در میان قشر جوان کنترل شده و ارتباط پایدار مهاجران ترامکان با جامعه مبدا خود نیز حفظ شود.

کلیدواژه ها:

علل مهاجرت ، ترامکان ، مهاجرت روستا-شهری ، بهبهان