آثار اقتصادی و اجتماعی شیوع ویروس کرونا در صادرات صنعت گردشگری ایران مبتنی بر رویکرد تحلیل مسیر ساختاری

طبق آمارهای بین المللی، شیوع ویروس کرونا موجب کاهش ۷۰درصدی گردشگری بین المللی شده است. لذا، مقاله حاضر در پی پاسخ گویی به این سوال اساسی است که شیوع بیماری کرونا از کانال گردشگری ورودی چه تاثیری در تولید بخش های اقتصادی و توزیع درآمد نهادی در ایران داشته است. برای این منظور، با استفاده از رویکرد تحلیل مسیر ساختاری و ماتریس حسابداری اجتماعی ۱۳۹۵ کشور ایران در قالب ۱۱۰ فعالیت اقتصادی و ۲۲ نهاد (مشتمل بر ۱۰ دهک درآمدی خانوارهای شهری و روستایی، شرکت ها و دولت)، اثر کاهش مخارج گردشگری ورودی خارجی در تولید و تغییر توزیع درآمد نهادی محاسبه شده است. نتایج نشان می دهد، در پی بروز شوک کرونا، کاهش درآمد ناشی از افت گردشگری ورودی به کاهش تولید کل کشور منجر شده است و بخش های عمده فروشی و خرده فروشی، حمل ونقل، تامین جا، فعالیت های خدماتی مربوط به غذا و آشامیدنی ها و ساخت محصولات غذایی، به ترتیب با سهم های ۶/۱۶، ۶/۱۱، ۵/۱۰، ۳/۹ و ۱/۶درصدی، بیشترین سهم را از کاهش تولید کل کشور به خود اختصاص داده اند. همچنین، نتایج حاصل از رویکرد تحلیل مسیر ساختاری نشان می دهد که بین عوامل تولید، درآمد مختلط مسیر اصلی و مهم اثرگذاری کاهش مخارج گردشگری در درآمد تمامی نهادها اعم از خانوارهای شهری، خانوارهای روستایی و شرکت ها است.

کلیدواژه ها:

کرونا (کووید-۱۹) ، صنعت گردشگری ، ماتریس حسابداری اجتماعی ، تحلیل مسیر ساختاری ، توزیع درآمد نهادی