ارزیابی تناسب مکانی برای توسعه اکوتوریسم در حوزه آبخیز ابیانه برزرود استان اصفهان با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی

هدف از این پژوهش، شناسایی، ارزیابی و معرفی پهنههای مستعد گردشگری نوع اکوتوریسمی در حوضه آبریز «ابیانه برزرود» به دلیل پتانسیلهای منحصربهفرد طبیعی و فرهنگی – تاریخی و انسانی است. فاکتورهای موثر در مکانیابی مناطق مستعد در این تحقیق، شامل نه متغیر زیستمحیطی است که پس از رقومیسازی نقشههای پایه و تهیه پرسشنامه تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) از کارشناسان خبره درخصوص اهمیت نسبی معیارها و زیرمعیارها بهنسبت هم نظرسنجی شد. در این پژوهش، معیارهای جاده، رودخانه، پوشش گیاهی و خدمات اقامتی بیشترین تاثیر را در انتخاب مکان مناسب اکوتوریسم به خود اختصاص دادند و پس از آن، بهترتیب اثرگذاری، معیارهای رستوران، چشمه، مظهر قنات و محدوده روستا قرار گرفتهاند. در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) با استفاده از نرمافزار اکسپرت چویس براساس وزنهای بهدستآمده از مدل یادشده و پردازش آن، نقشه رتبه بندی درجات تناسب برای اکوتوریسم در سه رده ضعیف، متوسط و خوب تهیه شد. این نقشه، با ۵۹ مکان کنترلی در بازدیدهای میدانی صحتسنجی شد و کلیه مکان های مستعد گردشگری در محدوده خوب قرار گرفته اند که صحت این نقشه را تایید میکند. جذابترین مناطق حوضه، که حدود ۲۵ درصد سطح حوضه را شامل میشود، با رتبه خوب، در قسمت های مرکزی حوضه و در راستای مسیر مواصلاتی بین روستاهای منطقه قرار دارد. مناطق با جذابیت متوسط، که حدود ۴۶ درصد سطح حوضه را دربر میگیرد، عمدتا در بخش جنوبی حوضه و در محدوده منطقه حفاظت شده محیط زیست واقع شده است. مناطق با جذابیت کم با میزان گسترش حدود ۲۹ درصد مساحت منطقه، عمدتا در شمال غرب و جنوب غرب حوضه گسترش دارد و بهصورت لکه هایی نیز در سایر مناطق حوضه ملاحظه می شود.

کلیدواژه ها:

جذابیت طبیعی ، ظرفیت های گردشگری ، توسعه پایدار ، میراث طبیعی ، میراث فرهنگی ، ژئوتوریسم