مدلسازی و پیش بینی تغییرات دمای سالانه ایستگاه همدان با استفاده از مدل سری زمانی باکس- جنکینز

در این مطالعه با استفاده از تحلیل های سری زمانی، دمای سالانه ایستگاه همدان (2013-1966) طی 53 سال پس از کنترل کیفی و عدم وجود استقلال در داده ها مورد بررسی قرار گرفت و از طریق مدل ARIMA دما تا سال 2025 برآورد گردید. در بررسی مدل (p d q)ARIMA، پس از تعیین مقدار روند درجه دو در الگوسازی چندجمله ای، بر اساس شاخک های معنادار خ ود همبستگی و خود همبستگی جزئی، د و الگوی (2 2 0) و (0 2 4) مناسب تشخیص داده شد که با توجه به معیار AIC و واریانس باقی مانده ها الگوی (2 2 0) = M1 الگوی برتر شناخته گردید. در نهایت بر اساس الگو (M1) دمای سالانه همدان تا سال 2025 برآورد گردید. نتایج حاکی از آن است روند دمای ایستگاه همدان افزایش معنی داری دارد و با توجه به طولانی دوره آماری می توان تأثیر پدیده گرمایش جهانی را در دمای این ایستگاه محتمل دانست.

کلیدواژه ها:

تغییر اقلیم ، سری های زمانی ، مدل ARIMA ، روند معیار AIC ، دمای همدان