شرایط امکان سوبژکتیویته؛ از رانه مرگ تا فانتزی ایدئولوژیک

این پژوهش به بررسی مسئله سوژه و نحوه فهم و تبیین آن در بستر فلسفه معاصر می پردازد؛ جایی که از یک سو نقد سوژه جوهری مدرنیته و از سوی دیگر رویکردهای علم گرایانه، هر دو به نوعی به انکار حقیقت سوژه منجر شده اند. در واکنش به این روند، مطالعه حاضر با بازخوانی پیوند میان ایدئالیسم آلمانی (به ویژه هگل و شلینگ) و روان کاوی فرویدی-لاکانی در پرتو آثار اسلاوی ژیژک، جایگاه سوژه را از سطحی تجربی یا روان شناختی به مرتبه ای هستی شناختی ارتقا می دهد. یافته ها نشان می دهد که سوژه نه یک موجودیت ایجابی، بلکه شکاف یا «منفیت برسازنده ای» است که نقطه تلاقی روان کاوی، فلسفه و سیاست را شکل می دهد. هدف اصلی این نوشتار، تبارشناسی این سه حوزه و تبیین امکان پیوند آن ها برای ترسیم افقی نو است که از روان انسان تا وحدت هستی را ذیل فقدان و منفیت می اندیشد و راه را برای فهم امر سیاسی به مثابه امری اونتولوژیک و نقد ایدئولوژی، سوژه سیاسی و بازتعریف رهایی و آزادی هموار می کند.

کلیدواژه ها:

سوبژکتیویته ، رانه مرگ ، منفیت برسازنده ، فانتزی ، ایدئولوژی ، امر سیاسی