راهکارهای نوین در شهرسازی تاب آور تلفیق سازه های هیدرولیکی کلاسیک با زیرساختهای آبی-سبز جهت مدیریت سیلاب شهری

رشد شتابان شهرنشینی و تبدیل سطوح طبیعی به کاربری های غیرقابل نفوذ منجر به افزایش چشمگیر رواناب های سطحی و تشدید خطر سیلاب شهری شده است؛ در حالی که بسیاری از شبکه های دفع آب های سطحی و سازه های هیدرولیکی متداول (نظیر لوله ها، کانال های بتنی و کالورت ها) بر اساس شرایط گذشته طراحی شده و در برابر بارش های شدید و متمرکز کنونی کارایی محدودی دارند. رویکرد سنتی عمدتا بر جمع آوری و انتقال سریع رواناب به خارج از محدوده شهری متمرکز است و کمتر به نفوذ، ذخیره سازی و استفاده مجدد از سیلاب توجه می کند. در سال های اخیر مفهوم زیرساخت های آبی سبز و توسعه کم اثر به عنوان رویکردی نوین در مدیریت جامع سیلاب شهری مطرح شده است که با استفاده از عناصری همچون بام سبز، سطوح نفوذپذیر، باغ بارانی، آبراهه های شهری و فضاهای سبز چندمنظوره بخشی از رواناب را در مبدا کنترل و در بستر شهر مدیریت می کند. این پژوهش با هدف تبیین و تحلیل رویکرد تلفیقی به بررسی نحوه ترکیب سازه های هیدرولیکی کلاسیک با زیرساخت های آبی سبز در چارچوب برنامه ریزی و طراحی شهری تاب آور می پردازد. نتایج نشان می دهد که به کارگیری ترکیبی سازه های هیدرولیکی و زیرساخت های آبی-سبز، ضمن کاهش خطر و خسارات سیلاب می تواند به کاهش ابعاد و هزینه سرمایه گذاری در سازه های سخت، افزایش سرانه فضای سبز، بهبود آسایش حرارتی و ارتقای تاب آوری شهری در برابر تغییرات اقلیمی منجر شود. بر این اساس بازنگری در ضوابط و دستورالعمل های شهرسازی و طراحی شبکه های زهکشی، با تاکید بر نگاه تلفیقی و طبیعت محور به عنوان یکی از پیش شرط های اساسی تحقق شهرهای تاب آور در برابر سیلاب پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

راهکارهای نوین ، شهرسازی تاب آور ، سازه های هیدرولیکی ، مدیریت سیلاب شهری