تحلیل چالش های آموزشی در کلاس های چندپایه و تبیین نقش روش های تدریس فعال در بهبود کیفیت یادگیری

کلاس های چندپایه به عنوان یکی از مهم ترین سازوکارهای تحقق عدالت آموزشی در مناطق روستایی، عشایری و کم تراکم کشور، نقش تعیین کننده ای در گسترش دسترسی به آموزش ایفا می کنند. با این حال، این کلاس ها به دلیل ناهمگونی سنی، شناختی و تحصیلی دانش آموزان با چالش هایی جدی در زمینه برنامه ریزی درسی، مدیریت کلاس، سازماندهی فعالیت ها و ارزشیابی روبه رو هستند. هدف پژوهش حاضر واکاوی ابعاد این چالش ها و تبیین ظرفیت های روش های تدریس فعال برای بهبود کیفیت یاددهی-یادگیری در کلاس های چندپایه است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت مروری-تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای کیفی منابع علمی فارسی و لاتین مرتبط با کلاس های چندپایه، آموزش فعال، مدیریت کلاس و عدالت آموزشی مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که غلبه رویکردهای سنتی و معلم محور، ضمن افزایش فشار حرفه ای بر معلمان، موجب کاهش مشارکت دانش آموزان و افت اثربخشی آموزشی می شود؛ در مقابل بهره گیری از راهبردهایی همچون آموزش همسالان، یادگیری پروژه محور و آموزش متمایز می تواند به ارتقای انگیزش، تعمیق یادگیری، کاهش فرسودگی معلمان و تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش منجر شود. بر این اساس کلاس های چندپایه نه به عنوان یک محدودیت بلکه به مثابه ظرفیتی تربیتی برای نوآوری در تدریس و تقویت یادگیری فعال قابل بازتعریف اند.

کلیدواژه ها:

کلاس های چندپایه ، تدریس فعال ، آموزش همسالان ، عدالت آموزشی ، مناطق روستایی