آسیب شناسی مدیریت منابع انسانی سازمان حج و زیارت باهدف تحول سازمانی

مدیریت منابع انسانی در سازمان های خدماتی - مذهبی همچون سازمان حج و زیارت، به دلیل ماهیت ماموریت های معنوی، فرهنگی و اجتماعی فراتر از مدیریت صرفا اداری و پرسنلی است. آسیب شناسی این حوزه ابزاری کلیدی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و بسترسازی تحول سازمانی محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی مدیریت منابع انسانی در سازمان حج و زیارت و با رویکرد تحول سازمانی انجام شده است. این مطالعه به روش توصیفی - پیمایشی و در سه مرحله صورت گرفت: نخست سنجش نگرش مدیران نسبت به منابع انسانی از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته (۱۲ نفر)؛ دوم ارزیابی سامانه های منابع انسانی با استفاده از مشاهده و چک لیست (۷ سامانه)؛ و سوم تحلیل متغیرهای رفتار سازمانی با پرسشنامه محقق ساخته (n=۱۸۰). نتایج نشان داد که ۵۷ درصد مدیران دارای نگرش منبع محور به مدیریت (HRM) منابع انسانی هستند. تحلیل داده ها با روش کیفی - توصیفی و به شیوه تحلیل مضمون انجام شد. یافته ها نشان می دهد که نگرش مدیران عمدتا در سطح هزینه محور و منبع محور باقی مانده و نگرش راهبردی به منابع انسانی در سطح کلان سازمان نهادینه نشده است. ضعف در سامانه های کلیدی منابع انسانی شامل تجزیه و تحلیل شغل، جانشین پروری، جذب و استخدام و نبود برنامه ریزی راهبردی نیز از مهم ترین آسیب ها محسوب می شود. در حوزه رفتار سازمانی نیز عدالت سازمانی پایین تر از حد میانگین و رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی بالاتر از میانگین ارزیابی شد. در مجموع پژوهش نشان می دهد که با تقویت نگرش تخصصی به منابع انسانی و استقرار سامانه های راهبردی می توان زمینه تحول و ارتقای عملکرد سازمان حج و زیارت را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع انسانی ، آسیب شناسی ، تحول سازمانی ، سازمان حج و زیارت