اسناد تاریخی و هویت شهری بندرعباس

بندرعباس به عنوان یکی از مهمترین شهرهای بندری ایران در کرانه شمالی خلیج فارس طی چندین سده گذشته نقشی تعیین کننده در مناسبات اقتصادی، فرهنگی و سیاسی منطقه ایفا کرده است این شهر به واسطه موقعیت راهبردی خود در مسیر تجارت دریایی بین ایران، شبه قاره هند، شبه جزیره عربستان و شرق آفریقا همواره محل تلاقی فرهنگ ها، اقوام و جریان های تجاری بوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش اسناد تاریخی در بازسازی و تبیین هویت شهری بندرعباس انجام شده است. در این مطالعه مجموعه ای از اسناد آرشیوی وقف نامه ها، قباله های ملکی، گزارش های اداری، نقشه های تاریخی، تصاویر قدیمی و سفرنامه های داخلی و خارجی مورد تحلیل قرار گرفته اند. روش تحقیق از نوع تاریخی - تحلیلی بوده و داده ها با بهره گیری از شیوه تحلیل اسناد و منابع کتابخانه ای گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که اسناد تاریخی نه تنها اطلاعات ارزشمندی درباره روند شکل گیری و توسعه فضایی شهر ارائه می کنند بلکه در شناخت تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بندرعباس نیز نقش اساسی دارند. بررسی اسناد نشان می دهد که توسعه محلات، بازارها، مراکز مذهبی، تاسیسات بندری و شبکه های ارتباطی شهری ارتباط مستقیمی با رونق تجارت دریایی و تحولات سیاسی منطقه داشته است. همچنین نتایج پژوهش بیانگر آن است که میراث مستند می تواند به عنوان ابزاری موثر در حفاظت از هویت تاریخی شهر و برنامه ریزی برای بازآفرینی شهری مورد استفاده قرار گیرد. از این رو حفظ، ساماندهی و دیجیتال سازی اسناد تاریخی بندرعباس از مهم ترین الزامات صیانت از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی این شهر به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

بندر عباس ، اسناد تاریخی ، هویت شهری ، میراث مستند ، تاریخ شهرهای بندری