بازتعریف فرآیند شکل گیری کانسپت معماری ارائه مدل شناختی-ترکیبی برای هم آفرینی انسان و هوش مصنوعی مولد در مراحل اولیه طراحی

ظهور هوش مصنوعی مولد در دهه اخیر تحولی بنیادین در فرآیند طراحی معماری ایجاد کرده است؛ تحولی که به ویژه در مرحله شکل گیری کانسپت پیامدهای شناختی و معرفت شناختی عمیقی به همراه دارد. با وجود گسترش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در تولید فرم و بهینه سازی عملکرد، ادبیات موجود عمدتا رویکردی ابزارمحور اتخاذ کرده و کمتر به تحلیل ساختار شناختی تعامل معمار و هوش مصنوعی در مرحله ایده پردازی پرداخته است. این پژوهش با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات در حوزه های نظریه، طراحی شناختی، طراحی خلاقیت محاسباتی و هم آفرینی انسان-ماشین در پی ارائه یک مدل نظری یکپارچه برای تبیین فرآیند شکل گیری کانسپت در بستر هوش مصنوعی مولد است. نتیجه این پژوهش ارائه مدل ترکیبی شکل گیری کانسپت مولد (GCM) است که شامل پنج مرحله شناختی تعامل محور می باشد: تحریک شناختی، انسانی، گسترش واگرایانه مبتنی بر هوش مصنوعی، پالایش شهودی، انسانی، تکرار الگوریتمی و تثبیت معنایی. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی نه صرفا به عنوان ابزار بلکه به مثابه همکار شناختی ساختار خلاقیت معماری را از مدل فردمحور به مدل توزیع شده و حلقه ای تغییر می دهد. این پژوهش چارچوبی نظری برای فهم هم آفرینی انسان-هوش مصنوعی در طراحی معماری ارائه می دهد و زمینه ساز پژوهش های تجربی آینده است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مولد ، طراحی معماری ، شکل گیری کانسپت ، ابتکار خلاق ، هم آفرینی انسان و ماشین