نقش فناوریهای هوشمند در بهبود فرآیند تحقیقات جنایی و اعتبار شواهد دیجیتال

تحقیقات جنایی به عنوان رکن اساسی نظام عدالت کیفری نیازمند دقت، سرعت و مشروعیت در جمع آوری و تحلیل شواهد است. در دهه های اخیر حجم گسترده داده های دیجیتال و پیچیدگی جرایم سازمان یافته و سایبری محدودیت های روش های سنتی تحقیق را آشکار ساخته است. استفاده از فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی و یادگیری ماشین امکان تحلیل سریع، دقیق و کم خطای داده ها را فراهم می آورد. این فناوری ها قادرند شواهد دیجیتال، داده های صحنه جرم و رفتارهای تکرارشونده مجرمانه را به طور خودکار استخراج، طبقه بندی و تحلیل کنند و الگوهای پنهان را آشکار سازند. با این حال، پذیرش و اعتبار حقوقی شواهد تحلیل شده توسط هوش مصنوعی در چارچوب قانون آیین دادرسی کیفری ایران نیازمند رعایت اصول مشروعیت، شفافیت، اصالت داده و تضمین حقوق متهم است. این مقاله با بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در جمع آوری و تحلیل شواهد دیجیتال و صحنه جرم ضمن تبیین مزایا و ظرفیت های آن، چالش های حقوقی و ضرورت تدوین مقررات دقیق برای تضمین اعتبار و استنادپذیری این ابزارها را تحلیل می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند کیفیت، سرعت و دقت تحقیقات جنایی را به طور چشمگیری افزایش دهد، مشروط بر آنکه با چارچوب قانونی و حقوق دفاعی سازگار باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری ماشین ، تحقیقات جنایی ، شواهد دیجیتال ، صحنه جرم ، اعتبار حقوقی ، حقوق ایران