بررسی حقوقی کاربرد هوش مصنوعی در سیاست گذاری کیفری و پیش بینی رفتار مجرمان

هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهمترین دستاوردهای فناوری نوین در سال های اخیر تاثیرات قابل توجهی بر حوزه های مختلف اجتماعی، اقتصادی و حقوقی بر جای گذاشته است. یکی از عرصه هایی که به طور فزاینده تحت تاثیر این فناوری قرار گرفته نظام عدالت کیفری و سیاست گذاری های مرتبط با آن است. بهره گیری از سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند در تحلیل داده های گسترده، پیش بینی رفتار مجرمانه، ارزیابی میزان خطرپذیری بزهکاران و همچنین کمک به تصمیم گیری های قضایی نقش موثری ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل حقوقی و اخلاقی کاربرد هوش مصنوعی در سیاست کیفری و نظام عدالت کیفری انجام شده است. در این راستا ابتدا مفهوم هوش و هوش مصنوعی، انواع آن و سیر تحول این فناوری مورد بررسی قرار گرفته و سپس مفاهیم مرتبط با مجازات حبس و اجرای مجازات حبس تبیین شده است. در ادامه نقش هوش مصنوعی در تحول سیاست های کیفری، پیش بینی رفتار مجرمان، تحلیل و ارزیابی مجازاتها و همچنین امکان بهره گیری از آن در فرآیندهای قضایی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که استفاده از هوش مصنوعی می تواند موجب افزایش کارآمدی نظام عدالت کیفری، دقت در پیش بینی رفتار مجرمان و بهبود فرآیند تصمیم گیری در تعیین و اجرای مجازاتها شود. با این حال به کارگیری این فناوری با چالش های مهم حقوقی و اخلاقی همچون مسئولیت حقوقی، احتمال تبعیض الگوریتمی، شفافیت تصمیمات و لزوم تدوین چارچوب های قانونی مناسب همراه است. از این رو، توسعه و بهره برداری از فناوری های هوش مصنوعی در نظام قضایی مستلزم تدوین مقررات حقوقی روشن و نظارت موثر به منظور حفظ عدالت، حقوق بنیادین افراد و اعتماد عمومی به نظام عدالت کیفری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عدالت کیفری ، سیاست کیفری ، پیش بینی رفتار مجرمان ، مجازات ، حقوق ایران