ارزیابی مولفه های ارتقاء دهنده اجتماع پذیری در میدان های شهری (مطالعه موردی میدان شهرداری رشت)

میدان های شهری به عنوان قلب تپنده و فضاهای عمومی حیاتی شهرها نقش بسزایی در شکل گیری هویت، تسهیل تعاملات اجتماعی و تقویت حس تعلق مکانی ایفا می کنند. این فضاها فراتر از کارکردهای صرفا ترافیکی یا عبوری بستر بالقوه ای برای بروز و ظهور زندگی شهری، تبادل فرهنگی و شکل گیری خاطرات جمعی محسوب می شوند. با این حال شواهد نشان می دهد که بسیاری از میدان های شهری به ویژه در شهرهای در حال توسعه با چالش هایی همچون اجتماعی زدایی (De-socialization) و کاهش «زنده بودن» (Vitality) مواجه اند. این پدیده خود را در قالب فضاهای خالی، کم تحرک، ناامن و فاقد کشش برای حضور و ماندگاری شهروندان بروز می دهد. در شهر رشت، میدان شهرداری به عنوان یکی از میادین شاخص و تاریخی شهر از ظرفیت های فراوانی برای تبدیل شدن به یک فضای عمومی پویا و اجتماع پذیر برخوردار است. این میدان با معماری خاص پیرامونی، موقعیت مرکزی و کاربری های متنوع همواره کانون توجه و رفت و آمد بوده است. اما در عمل، میزان تحقق این ظرفیت ها و میزان اجتماع پذیری واقعی آن نیازمند بررسی و تحلیل دقیق است. چالش های احتمالی می تواند شامل تناسبات فضایی، کیفیت جداره ها، وجود یا عدم وجود فضاهای مکث و نشستن مناسب، خوانایی و هویت بصری، امنیت ادراک شده و تطابق با نیازهای اقلیمی و فرهنگی منطقه باشد. بنابراین مسئله اصلی این پژوهش شناسایی، تبیین و تحلیل عوامل تعیین کننده اجتماع پذیری در میدان شهرداری رشت است. با فهم عمیق این عوامل می توان راهکارهای عملیاتی برای ارتقاء کیفیت اجتماعی این فضای شهری مهم و به تبع آن سایر میدان های شهری با ویژگی های مشابه ارائه داد.

کلیدواژه ها:

اجتماع ، پذیری ، تبیین ، میدان ، شهری ، شهرداری رشت