بررسی جهت بهینه استقرار ساختمانهای مسکونی در مشهد با هدف افزایش بهره وری نور روز نمونه مورد بررسی منطقه الهیه شهر مشهد

در شرایطی که رشد ساخت و ساز در مناطق شهری موجب کاهش کیفیت روشنایی طبیعی و افزایش وابستگی به نور مصنوعی شده است تعیین زاویه مناسب جهت استقرار ساختمان ها می تواند نقشی اساسی در دریافت مناسب نور روز و ارتقای آسایش استفاده کنندگان از محیط ایفا کند پژوهش حاضر با هدف بررسی جهت گیری بهینه ساختمان های مسکونی منطقه الهیه شهر مشهد را مورد بررسی قرار داده است. ابتدا منطقه مورد بررسی از نظر زاویه چرخش مورد بررسی قرار گرفته است در ادامه ابتدا موقعیت خورشید در فصول مختلف سال ارزیابی شد و سپس محدوده مورد مطالعه با استفاده از نرم افزار Grasshopper مدل سازی و شبیه سازی های دقیق رفتار نور روز از طریق افزونه Ladybug Tools انجام گرفت. در مرحله تحلیل، هر یک از زون های منطقه نسبت به شمال جغرافیایی مورد سنجش قرار گرفتند و زاویه چرخش ساختمان ها در بازه های مختلف بررسی شد. در بخش تحلیل زون های مختلف منطقه از نظر جهت گیری نسبت به شمال جغرافیایی مورد ارزیابی قرار گرفتند نتایج نشان داد که برخی زون های مطالعه شده دارای تنوع بسیار زیاد در جهت گیری هستند و امکان تعیین یک جهت غالب برای آنها وجود ندارد. اما سایر زون ها از الگوی مشخص تری پیروی می کنند و در مجموع بافت منطقه دارای جهتی نسبتا پایدار و هماهنگ با الگوی تابش خورشید است. یافته های حاصل از شبیه سازی ها بیانگر آن است که جهت گیری متعارف ساختمان ها در محدوده الهیه با شرایط اقلیمی مشهد سازگار بوده و امکان بهره گیری مطلوب از نور روز را فراهم می کند همچنین مشخص شد که برخی زون ها در دریافت نور روز عملکرد بهتری دارند و کنترل شدت تابش در آنها آسان تر است بر اساس ارزیابی های انجام شده می توان نتیجه گرفت که تعیین زاویه مناسب استقرار ساختمان ها نقش مهمی در مدیریت نور ورودی کاهش وابستگی به انرژی مصنوعی و ارتقای آسایش محیطی دارد به طور کلی توجه به اصول طراحی اقلیمی و استفاده از جهت گیری صحیح بناها می تواند زمینه ساز پایداری انرژی و بهبود کیفیت زندگی ساکنان در مناطق مسکونی مشهد باشد.

کلیدواژه ها:

نور ، روز ، جهت گیری ساختمان های مسکونی ، شهر مشهد