اقتصاد سیاسی بحران فرزندآوری در ایران؛ از نااطمینانی اقتصادی تا دگرگونی مفهوم خانواده

کاهش نرخ فرزندآوری در ایران طی دو دهه اخیر به یکی از مهم ترین مسائل اجتماعی، اقتصادی و سیاست گذاری عمومی کشور تبدیل شده است. این مسئله صرفا یک تحول جمعیت شناختی نیست، بلکه بازتابی از تغییرات عمیق در ساختار اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران محسوب می شود. مقاله حاضر با رویکرد اقتصاد سیاسی، رابطه میان نااطمینانی اقتصادی، بحران سرمایه اجتماعی، تغییر سبک زندگی و دگرگونی مفهوم خانواده را در کاهش تمایل به فرزندآوری بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد عواملی همچون تورم مزمن، بحران مسکن، کاهش قدرت خرید، بی ثباتی شغلی، رشد فردگرایی، تضعیف سرمایه اجتماعی و کاهش اعتماد عمومی، نقش تعیین کننده ای در تغییر رفتار جمعیتی جامعه ایران دارند. همچنین مقاله استدلال می کند سیاست های جمعیتی بدون اصلاح زیرساخت های اقتصادی، اجتماعی و رفاهی، نمی توانند به تغییر پایدار رفتار خانواده ها منجر شوند. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد بحران فرزندآوری در ایران بیش از آنکه صرفا یک مسئله جمعیتی باشد، بازتابی از بحران امید اجتماعی و نااطمینانی نسبت به آینده است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد سیاسی ، فرزندآوری ، جمعیت ، خانواده ، نااطمینانی اقتصادی ، سرمایه اجتماعی ، حکمرانی اجتماعی