تار و پود تعلل: یک تحلیل شبکه فراتشخیصی برای کالبدشکافی پیوندهای کمال گرایی ناسازگارانه، تنظیم هیجان و اهمال کاری و شناسایی نیمرخ های نهفته آسیب پذیری

اهمال کاری تحصیلی، پدیده ای چندوجهی و ناتوان کننده است که از تعامل پیچیده کمال گرایی ناسازگارانه و ابعاد گوناگون تنظیم هیجان در سطوح شناختی، رفتاری و بین فردی شکل می گیرد. با وجود پژوهش های گسترده، الگوی شبکه ای هم زمان این سازه ها و نیمرخ های نهفته آسیب پذیری در بافت دانشجویی ایران کمتر وارسی شده است. پژوهش حاضر با هدف کالبدشکافی شبکه فراتشخیصی (transdiagnostic network) پیوندهای میان کمال گرایی، تنظیم هیجان و اهمال کاری و شناسایی نیمرخ های نهفته (latent profiles) آسیب پذیری در دانشجویان ایرانی انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی و جامعه آماری تمامی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و با لحاظ ریزش ۲۰ درصدی، ۳۵۸ دانشجو به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند و پرسشنامه اهمال کاری تاکمن (TPS) تاکمن (۲۰۰۱)، مقیاس کمال گرایی چندبعدی (MPS) هیل و همکاران (۲۰۰۴)، پرسشنامه تنظیم هیجان شناختی (CERQ) گارنفسکی و همکاران (۲۰۰۲)، پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان (BERQ) کرایج و گارنفسکی (۲۰۱۹) و پرسشنامه تنظیم هیجان بین فردی (IERQ) هافمن و همکاران (۲۰۱۶) را تکمیل کردند. تحلیل داده ها با استفاده از مدل گراف گاوسی با جریمه LASSO برای تحلیل شبکه و تحلیل نیمرخ نهفته (LPA) در نرم افزار R صورت گرفت. یافته ها نشان داد در شبکه برآوردشده، اهمال کاری با کمال گرایی ناسازگارانه پیوند مثبت مستقیم (وزن ۲۸/۰) و با تنظیم هیجان رفتاری (وزن ۲۰/۰-) و بین فردی (وزن ۲۸/۰-) پیوند منفی مستقیم دارد، در حالی که اثر تنظیم هیجان ناسازگارانه شناختی به صورت غیرمستقیم و از مسیر تضعیف این دو بعد محافظتی اعمال می شود. تحلیل نیمرخ نهفته نیز سه زیرگروه را آشکار کرد: تنظیم گران سازگار (۴۰ درصد نمونه، کمترین اهمال کاری با میانگین ۸۲/۱۹)، کمال گرایان شکننده (۴۴ درصد، بالاترین اهمال کاری با میانگین ۹۶/۲۷) و اجتناب کنندگان هیجانی (۱۶ درصد، اهمال کاری بالا با میانگین ۴۱/۲۵). نتایج پژوهش بر ضرورت مداخلات آموزشی و درمانی متناسب با هر نیمرخ، با تمرکز بر تقویت راهبردهای تنظیم هیجان بین فردی و رفتاری و کاهش کمال گرایی ناسازگارانه، تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اهمالکاری ، کمالگرایی ناسازگارانه ، تنظیم هیجان ، تحلیل شبکه فراتشخیصی ، تحلیل نیمرخ نهفته ، دانشجویان