بررسی رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه با رضایت زناشویی زوجین شهر اصفهان

رضایت زناشویی یکی از مهم ترین شاخص های سلامت خانواده و کیفیت روابط زوجین است که تحت تاثیر عوامل شناختی و هیجانی متعددی قرار دارد. از جمله این عوامل، طرحواره های ناسازگار اولیه هستند که می توانند بر ادراک، هیجان و رفتار افراد در روابط زناشویی اثرگذار باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه با رضایت زناشویی و پیش بینی رضایت زناشویی بر اساس این طرحواره ها در زوجین شهر اصفهان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را زوجین شهر اصفهان تشکیل دادند که از میان آنان ۹۹ نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ (فرم کوتاه ۷۵ سوالی) و پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (۴۷ سوالی) استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و از طریق آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه به روش گام به گام تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین اکثر طرحواره های ناسازگار اولیه و رضایت زناشویی رابطه منفی و معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که افزایش شدت طرحواره های ناسازگار با کاهش رضایت زناشویی همراه بود. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که طرحواره های اطاعت، ایثار و محرومیت هیجانی به عنوان پیش بین های معنادار رضایت زناشویی وارد مدل شدند و در مجموع ۳۷/۲ درصد از واریانس رضایت زناشویی را تبیین کردند. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که طرحواره های ناسازگار اولیه، به ویژه طرحواره های اطاعت، ایثار و محرومیت هیجانی، نقش مهمی در کاهش رضایت زناشویی دارند و شناسایی و اصلاح این طرحواره ها می تواند در برنامه های مشاوره خانواده، آموزش پیش از ازدواج و مداخلات مبتنی بر طرحواره درمانی با هدف ارتقای کیفیت روابط زناشویی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رضایت زناشویی ، طرحواره های ناسازگار اولیه ، طرحواره اطاعت ، طرحواره ایثار ، محرومیت هیجانی ، زوجین.