بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی بر اساس مدل پنج عاملی نئو با دشواری در تنظیم هیجان زوجین شهر اصفهان

تنظیم هیجان یکی از مولفه های اساسی در سلامت روان و کیفیت روابط بین فردی، به ویژه روابط زوجین، محسوب می شود و توانایی مدیریت و تعدیل هیجان ها می تواند بر نحوه تعامل، حل تعارض و سازگاری زناشویی تاثیرگذار باشد. از سوی دیگر، ویژگی های شخصیتی افراد از جمله ابعاد شخصیت نئو می توانند در چگونگی تجربه و کنترل هیجان ها نقش مهمی ایفا کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ویژگی های شخصیت نئو با دشواری در تنظیم هیجان زوجین شهر اصفهان و تعیین سهم ابعاد شخصیت در پیش بینی دشواری تنظیم هیجان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را زوجین شهر اصفهان تشکیل دادند که از میان آن ها ۹۹ نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه شخصیت نئو و مقیاس دشواری در تنظیم هیجان استفاده شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و به کمک شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به روش گام به گام انجام گرفت. یافته ها نشان داد که روان رنجورخویی با دشواری در تنظیم هیجان رابطه مثبت و معنادار داشت (۰.۵۶۴ r=، ۰.۰۱p<)، در حالی که برون گرایی (۰.۳۶۵ r=−)، توافق پذیری (۰.۳۹۹ r=−) و وظیفه شناسی (۰.۳۸۹ r=−) با دشواری در تنظیم هیجان رابطه منفی و معنادار نشان دادند (۰.۰۱ p<). بین گشودگی به تجربه و دشواری در تنظیم هیجان رابطه معناداری مشاهده نشد (۰.۰۵ p>). همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که تنها روان رنجورخویی وارد مدل پیش بینی شد و توانست ۳۱.۸ درصد از واریانس دشواری در تنظیم هیجان را تبیین کند (۰.۳۱۸R²=). بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که ویژگی های شخصیتی، به ویژه روان رنجورخویی، نقش مهمی در تبیین مشکلات مرتبط با تنظیم هیجان زوجین دارند؛ بنابراین توجه به ابعاد شخصیتی افراد و آموزش مهارت های تنظیم هیجان می تواند در برنامه های مشاوره زوجی، مداخلات روان شناختی و ارتقای کیفیت روابط زناشویی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ویژگی های شخصیت نئو ، دشواری در تنظیم هیجان ، روان رنجورخویی ، زوجین ، روابط زناشویی.