واکاوی مقایسه ای کیفیت یادگیری در آموزش ابتدایی چالش ها و فرصت ها در نظام آموزشی ایران و سوئد

نظام های آموزشی نقشی بنیادین در ارتقای کیفیت یادگیری و دستیابی به اهداف توسعه پایدار ایفا می کنند . با توجه به این مهم، بازنگری و انطباق الگوهای نوین آموزشی و مدیریتی در مدارس، به عنوان نهادهای کلیدی جامعه، امری ضروری است . این پژوهش با هدف «تحلیل تطبیقی کیفیت یادگیری دانش آموزان ابتدایی در نظام های آموزشی ایران و سوئد و استخراج دلالت های کاربردی برای بهبود نظام آموزشی ایران» انجام شده است . مطالعه حاضر از منظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است . روش تحقیق، «مطالعه تطبیقی» با رویکرد «تحلیل محتوای اسنادی» انتخاب شده است . داده ها از طریق بررسی منابع علمی معتبر (مقالات، کتاب ها)، گزارش های رسمی سازمان های بین المللی (مانند یونسکو و OECD) و اسناد سیاستی ملی دو کشور در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ گردآوری و تحلیل گردید . نتایج تحلیل ها نشان داد که نظام آموزشی ایران غالبا دارای ساختاری متمرکز، محتوامحور و نمره گرا است ؛ در مقابل، نظام آموزشی سوئد بر دانش آموز محوری، استقلال مدرسه ای، ارزشیابی توصیفی و یادگیری مشارکتی تاکید دارد . عوامل کلیدی موثر بر کیفیت یادگیری شناسایی شده شامل تفاوت در روش های تدریس، شیوه های ارزشیابی، نقش معلم، فرهنگ یادگیری و کیفیت محیط های فیزیکی کلاس ها بود . یافته ها حاکی از آن است که محیط های یادگیری منعطف، رویکردهای تعاملی و بازخوردهای مستمر در مدارس سوئد، به شکل قابل توجهی منجر به یادگیری عمیق تر و افزایش انگیزش تحصیلی دانش آموزان شده است . بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد می شود نظام آموزشی ایران، ضمن حفظ هویت فرهنگی و الزامات بومی، از تجربیات موفق نظام آموزشی سوئد در حوزه هایی چون افزایش استقلال مدارس، توسعه ارزشیابی کیفی و تکوینی، تقویت نقش تسهیل گر (راهبردی) معلمان و بهینه سازی محیط های یادگیری بهره مند گردد . اجرای این راهکارها پتانسیل بالایی در ارتقای کیفیت یادگیری مقطع ابتدایی و همسوسازی نظام آموزشی کشور با اهداف توسعه پایدار آموزشی دارد .

کلیدواژه ها:

کیفیت یادگیری ، آموزش ابتدایی ، مطالعه تطبیقی ، ایران ، سوئد ، توسعه پایدار آموزشی ، مدیریت آموزشی .