امنیت در فضاهای شهری (مطالعه موردی: شهرگرگان)

امن سازی فضاهای شهری به عنوان یکی از ضرورت های اساسی شهرسازی مطرح است. به همین دلیل بسیاری از تلاش ها در عرصه شهرسازی به دنبال کاهش وقوع جرم طریق طراحی محیطی مناسب می باشند. ابتدا به تعریف امنیت در فضای شهری و مؤلفه های روانی و عینیت تأثیر گذار در ا« اشاره می شود و سپس به بیان شاخص های کالبدی منظر شهری و مؤثر در امنیت پرداخته می شود. در نهایت به عنوان مطالعه موردی به مقایسه چگونگی رعایت این شاخص های کالبدی در یک بافت قدیمی و یک بافت جدید شهری در شهر گرگان می پردازیم. این مقایسه نشان می دهد که اگر جه امنیت به لحاظ عینی در فضاهای عمومی بافت جدید، به علت بهتر بودن شاخص های کالبدی، در شرایط مناسب تری است، ولی احساس امنیت در نزد ساکنین بافت قدیم بیشتر بوده و تحت تأثیر انساجام اجتماعی بالاتر در منظر شهری قدیم قرار دارد. این انسجام اجتماعی خود نتیجه اجتماع پذیر بودن محیط مسکونی این محلات و بالا بودن حس تعلق به محیط مسکونی و در نتیجه پیدایش هویت مشترک در میان ساکنین آن است. بنابراین بایسته است که طراحان و برنامه ریزان منظر شهری علاوه بر رعایت اصول به عوامل محیطی تأثیرگذار بر انسجام اجتماعی و حس تعلق به محیط مسکونی نیز توجه نمایند. به این ترتیب علاوه بر ابعاد عینی، برفرایندهای ذهنی ادراک امنیت نیز تأثیر گذاشته و به آسایش روانی ساکنین کمک خواهد شد.

کلیدواژه ها:

امنیت ، فضای شهری ، شهر گرگان ، بافت قدیم و بافت جدید