مدل سازی مشارکت جوامع محلی در حفاظت از میراث طبیعی ایران؛ از دانش بومی تا حکمرانی سبز (مطالعه موردی استان چهار محال و بختیاری)

مشارکت جوامع محلی به طور گسترده به عنوان یکی از ارکان اساسی حفاظت موثر از میراث طبیعی شناخته می شود. هدف این پژوهش مدل سازی نقش دانش بومی در شکل دهی به رفتارهای حفاظتی از طریق اعتماد نهادی و حکمرانی سبز مشارکتی در استان چهار محال و بختیاری است. پژوهش حاضر با رویکرد روش های ترکیبی انجام شده است؛ بدین صورت که داده های کیفی از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته و داده های کمی از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد که در میان جوامع محلی، کارشناسان محیط زیست و مدیران منابع طبیعی (۱۳۸۴) توزیع گردید. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مضمون و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. یافته ها نشان می دهد که دانش بومی تاثیر مستقیم و معناداری بر رفتارهای حفاظتی دارد (۰.۴۱=B، ۱.... >p) و همچنین از طریق اعتماد نهادی دارای اثر غیر مستقیم بر مشارکت حفاظتی است. اعتماد نهادی نقش میانجی کلیدی در ارتقای مشارکت موثر و تسهیل شکل گیری ساختارهای حکمرانی سبز ایفا می کند که این امر به طور معناداری موجب کاهش تعارضات محلی می شود. نتایج پژوهش با ادبیات بین المللی مدیریت مشارکتی منابع طبیعی همخوانی دارد و بر ضرورت ادغام نظام مند دانش بومی در چارچوب های رسمی حکمرانی تاکید می کند. این پژوهش یک مدل بومی و زمینه محور برای حکمرانی سبز ارائه می دهد که می تواند در سیاست گذاری و مدیریت پایدار میراث طبیعی در مناطق حساس اکولوژیکی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

دانش بومی ، حکمرانی سبز ، مشارکت جوامع محلی ، میراث طبیعی ایران