نقش مدیریت دانش در ارتقای ایمنی و بهره وری شرکت انتقال گاز از تجربه میدانی تا استانداردسازی عملیات

سازمان انتقال گاز به عنوان یکی از مهم ترین بخش های زیرساختی و عملیاتی صنعت انرژی، نقش حیاتی در تامین پایدار و ایمن گاز طبیعی در کشور ایفا می کند. این سازمان به دلیل گستردگی شبکه خطوط لوله، ایستگاه های تقویت فشار و ماهیت حساس عملیات، روزانه با شرایط پیچیده عملیاتی، حوادث فنی و بحران های احتمالی مواجه است که مدیریت موثر آن ها نیازمند دانش تخصصی، تجربه عملیاتی و تصمیم گیری سریع و دقیق است. بخش عمده ای از این دانش در جریان فعالیت های میدانی، تعمیرات، بهره برداری و مدیریت شرایط اضطراری شکل گرفته و عمدتا به صورت دانش ضمنی در ذهن کارکنان و کارشناسان باقی می ماند. در نبود یک سامانه منسجم مدیریت دانش، این تجربیات ارزشمند با جابه جایی، بازنشستگی یا خروج نیروهای متخصص از سازمان از دست رفته و امکان بهره برداری مجدد از آن ها کاهش می یابد.هدف این مقاله، تبیین ضرورت استقرار سامانه مدیریت دانش عملیاتی در سازمان انتقال گاز و ارائه الگویی پیشنهادی برای طراحی و پیاده سازی آن است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از مبانی نظری مدیریت دانش در سازمان های زیرساختی و پرریسک، همچنین بررسی وضعیت موجود در حوزه انتقال گاز، چارچوبی کاربردی برای جمع آوری، ثبت، ذخیره سازی، طبقه بندی، به اشتراک گذاری و به کارگیری دانش عملیاتی ارائه می کند.یافته های پژوهش نشان می دهد نبود سازوکار رسمی برای ثبت درس آموخته ها، تجربیات عملیاتی و انتقال دانش تخصصی، می تواند منجر به تکرار خطاها، افزایش ریسک های عملیاتی، کاهش سرعت تصمیم گیری و ضعف در آموزش نیروهای جدید شود. مدل پیشنهادی این پژوهش با تاکید بر لایه های جمع آوری دانش، ذخیره سازی و طبقه بندی اطلاعات، دسترسی و اشتراک گذاری دانش، استفاده در آموزش و عملیات، و نیز بازخورد و به روزرسانی مستمر، می تواند زمینه ساز ارتقای ایمنی، افزایش بهره وری، کاهش خطاهای عملیاتی و استفاده موثر از سرمایه دانشی سازمان انتقال گاز باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت دانش ، سازمان انتقال گاز ، دانش عملیاتی ، تجربه میدانی ، درس آموخته ها ، ایمنی و بهره برداری