تبیین نقش دانش و فناوری مدارس در مواجهه با چالش های نوین جامعه

چکیدهجامعه معاصر با موجی از چالش های پیچیده و به هم پیوسته در عرصه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی مواجه است که حل آن ها نیازمند رویکردهایی نوین و فرارشته ای است. در این میان، نهاد آموزش و پرورش و به ویژه مدارس، به عنوان کانون اصلی جامعه پذیری و تربیت نیروی انسانی، نقشی محوری در آماده سازی نسل آینده برای رویارویی با این دشواری ها ایفا می کنند. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی-ترکیبی به تبیین نقش دوگانه و مکمل «دانش» و «فناوری» در مدارس به عنوان ابزارهای کلیدی توانمندسازی دانش آموزان می پردازد. استدلال اصلی این است که کاربست موثر دانش، فراتر از انتقال محفوظات، به معنای پرورش تفکر انتقادی، حل مسئله و سواد اخلاقی است و فناوری نیز نه به عنوان هدف، بلکه به مثابه بستری برای یادگیری سیال، دسترسی به اطلاعات معتبر و خلق راه حل های مشارکتی و خلاقانه تلقی می شود. یافته ها نشان می دهد که مدارس توانمند در عصر کنونی، آن دسته از مراکزی هستند که با بازتعریف نقش خود از «انتقال دهنده دانش» به «تولیدکننده فضای کنشگری آگاهانه»، ضمن توسعه سرمایه های شناختی و مهارتی، زمینه ساز شکل گیری عاملیت فردی و جمعی در دانش آموزان برای مواجهه فعال با چالش های نوین می شوند. در نهایت، تحقق این مهم مستلزم تحول در برنامه درسی، توانمندسازی معلمان و ایجاد پیوند پایدار بین مدرسه، خانواده و نهادهای اجتماعی-اقتصادی جامعه است.

کلیدواژه ها:

دانش مدرسه ای ، فناوری آموزشی ، چالش های نوین اجتماعی ، تفکر انتقادی ، توانمندسازی دانش آموز