برنامه ریزی شهری و منطقه ای با مهندسی عمران: واکاوی شش زیرشاخه حمل و نقل، آب و سیلاب، مسکن و بازآفرینی، انرژی، پسماند و زیرساخت های بزرگ

برنامه ریزی شهری و منطقه ای و مهندسی عمران دو روی یک سکه هستند و موفقیت پروژه های شهری و منطقه ای در گرو همکاری نزدیک، احترام متقابل و درک میان رشته ای میان این دو حوزه است. این مقاله با هدف تبیین و تحلیل برنامه ریزی شهری و منطقه ای با مهندسی عمران در شش زیرشاخه اصلی شامل حمل و نقل شهری و منطقه ای، زیرساخت های آب و فاضلاب و مدیریت سیلاب، مسکن و بازآفرینی بافت های فرسوده، زیرساخت های انرژی و مخابرات، مدیریت پسماند و اقتصاد چرخشی، و برنامه ریزی منطقه ای و زیرساخت های بزرگ تدوین شده است. مرور پیشینه نشان می دهد که همکاری این دو حوزه از یک رابطه نابرابر به همکاری استراتژیک و هم افزا تبدیل شده است. تحلیل داده های تجربی نشان می دهد شهرهایی با همکاری قوی، ۳۵ درصد زمان کمتر و ۲۵ درصد هزینه کمتر برای پروژه ها دارند. در پروژه های BRT با همکاری، سفر با اتوبوس ۴۰ درصد افزایش یافته است. در بازآفرینی بافت فرسوده با رویکرد یکپارچه، رضایت ساکنان ۸۰ درصد است. در مدیریت سیلاب، ترکیب راهکارهای سبز و سخت هزینه را ۵۰ درصد کاهش داده است. در پروژه های سد بزرگ با همکاری، جابجایی جمعیت ۴۰ درصد کمتر بوده است. در مدیریت پسماند با همکاری، نرخ بازیافت ۶۵ درصد است. در شهرهای هوشمند با همکاری، ترافیک ۲۰ درصد و مصرف انرژی ۲۵ درصد کاهش یافته است. نتیجه اصلی آن است که شکاف فرهنگی، نهادی و آموزشی میان برنامه ریزان و مهندسان بزرگترین مانع پیش روست که با تغییر نگرش در دانشگاه ها و سازمان ها قابل رفع است و آینده شهرها در گرو همکاری یکپارچه و میان رشته ای این دو حوزه است.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی شهری ، برنامه ریزی منطقه ای ، مهندسی عمران ، حمل و نقل عمومی ، بازآفرینی بافت فرسوده ، مدیریت سیلاب ، شهر هوشمند ، مدیریت پسماند