محیط زیست در عصر بحران: واکاوی شش حوزه تغییرات اقلیمی، تنوع زیستی، آلودگی، منابع طبیعی، اقتصاد چرخشی و حکمرانی

محیط زیست به عنوان بستر تمام فعالیت های انسانی در دهه های اخیر با بحران های بی سابقه ای مواجه شده است. این مقاله با هدف تبیین و تحلیل بحران های محیط زیست در شش حوزه مفهومی اصلی شامل تغییرات اقلیمی، کاهش تنوع زیستی، آلودگی هوا و آب، مدیریت منابع طبیعی، اقتصاد چرخشی و مدیریت پسماند، و حکمرانی محیط زیست تدوین شده است. مرور پیشینه نشان می دهد که دانش محیط زیست از یک دغدغه حاشیه ای علمی در دهه ۱۹۶۰ به حوزه ای میان رشته ای گسترده تبدیل شده است. تحلیل داده های تجربی نشان می دهد انتشار جهانی دی اکسید کربن از ۲۲.۴ به ۳۶.۴ میلیارد تن در سال افزایش یافته و غلظت فعلی ۴۱۹ پی پی ام بالاترین میزان در ۲ میلیون سال اخیر است. میانگین فراوانی گونه های بومی ۲۰ درصد کاهش یافته و حدود یک میلیون گونه در معرض انقراض هستند. بیش از ۸۰ درصد فاضلاب جهان بدون تصفیه وارد آب ها می شود و بیش از ۵۰۰ منطقه مرده در اقیانوس ها ایجاد شده است. آلودگی هوا سالانه حدود ۷ میلیون مرگ زودهنگام باعث می شود. مالیات کربن در سوئد انتشار گرمایش را ۸۰ درصد کاهش داده اما اثرات توزیعی منفی داشته است. جمعیت رنگین پوست ۱.۷ برابر بیشتر در معرض آلودگی صنعتی هستند. مناطق حفاظت شده با مدیریت موثر، جنگل زدایی را ۷۲ درصد کاهش می دهند. بهبود بهره وری آب در کشاورزی بدون مدیریت تقاضا، کاهش خالص برداشت را تنها در ۳۰ درصد موارد به همراه دارد. نتیجه اصلی آن است که بحران های محیط زیست مصنوع بشر هستند و راه حل های آن در دست بشر است، اما تحقق آن نیازمند اراده سیاسی، همکاری جهانی، تغییر رفتار جمعی و عدالت در توزیع هزینه ها و منافع است.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، کاهش تنوع زیستی ، آلودگی هوا و آب ، اقتصاد چرخشی ، عدالت زیست محیطی ، خدمات اکوسیستمی ، کرانه های سیاره ای ، حکمرانی محیط زیست