عوامل اجتماعی و اقتصادی مرتبط با سطح مشارکت شهروندان در پروژه نوسازی بافت های فرسوده (نمونه موردی: محله بیسیم، منطقه 15)

این پژوهش در اواخر سال 1389 با استفاده از ترکیبی از روش های پیمایشی، مصاحبه و فوکوس گروپ در بین ساکنین محله بیسیم واقع در منطقه 15 شهرداری تهران اجرا شده است. در این مقاله سعی بر آن است تا با نقد روی کردهای ذات گرا مبنی بر نبود روحیه مشارکت در بین شهروندان به بررسی عواملی پرداخته شود که در بافت اجتماعی و اقتصادی اجتماعات هدف باعث می گردند که سطح مشارکت مردم در پروژه های نوسازی بافت های فرسوده پایئن باشد. این مورد که شهروندان ساکن بافت های فرسوده احیاناً تمایل به مشارکت در روژه های نوسازی و یا بهسازی ندارند مربوط به روحیه مشارکت سنتی آنها نیست، بلکه دراین بین عواملی همچون بی اعتمادی به شهرداری (به عنوان متولی اصلی پروژه)، عدم اطمینان شهرونداناز وجود ضمانت های قانونی در این حوزه، پائین بودن احساس تعلق به محل، پائین بودن میزان ماندگاری خانوارها در محله، پائین بودن کیفیت زندگی ادراک شده در بین ساکنین، عدم اطلاع کافی ساکنین در خصوص پروژه، امیدوارنبودن ساکنین به ارتقاء سطح زندگی محله در آینده و بالاخره پائین بودن وضعیت اقتصادی خانواده ها که از جمله عوامل اجتماعی و اقتصادی هستند مانع از مشارکت بهینه شهروندان در روژه نوسازی بافت های فرسوده می شوند، دبین معنا که خانوارهایی که بر اساس شاخص های یاد شده دارای وضعیت چندان مطلوبی نیستند مخالف پروژه نوسازی بافت های فرسوده اند و بدین سان چندان تمایلی به مشارکت در این پروژه ندارند. بنابراین عدم مشارکت شهروندان در اینگونه پروژه ها به اقتصائات معیشتی و بافت اجتماعی و فرهنگی آنها بر می گردد و بر این اساس دو راهکار در قبال پروژه های نوسازی بافت های فرسوده پیشنهاد می گردد: 1-استفاده از پژوهش های ارزیابی اجتماعی 1 به منظور شناسایی عوامل اجتماعی تسهیل کننده و یا بازدارنده پروژه نوسازی و سپس استفاه از تکنیک های تسهیلگری در راستای اعتمادسازی و جلب مشارکت مردمی 2-توانمندکردن اقتصادی خانوارهای ساکن محلات هدف.

کلیدواژه ها:

مشارکت ، بافت فرسوده ، عوامل اجتماعی و اقتصادی ، پایداری اجتماعی