تحلیل نظام ایستایی و رفتار سازه ای در مجموعه شیخ شهاب الدین اهری با تاکید بر رفتار مناره ها

در منتهی الیه جنوب شهر اهر بقعه تاریخی شیخ شهاب الدین محمود اهری قرار دارد؛ بنایی شاخص در معماری ایرانی که شامل خانقاه، مسجد، ایوان مرتفع، مناره ها و مجموعه ای از غرفه های پیرامونی است. پژوهش های پیشین عمدتا بر جنبه های تاریخی و کیفیت فضایی معماری این مجموعه متمرکز بوده اند و کمتر به سازوکارهای فنی و نظام ایستایی آن پرداخته اند. با توجه به ضرورت حفاظت، نگهداری و مرمت مستمر این اثر، شناخت ابعاد سازه ای و کالبدی بنا به عنوان بخش جدایی ناپذیر مطالعات پایه مطرح می شود. این پژوهش با اتکا به اسناد موجود، بررسی های تاریخی و تحلیل ویژگی های معماری، به مطالعه و ارزیابی رفتار سازه ای بنا می پردازد. نتایج نشان می دهد که درک صحیح از عناصر ساختمانی سازنده ساختار هر بنا زمانی میسر است که این عناصر در دو سطح مکمل مورد توجه قرار گیرند: نخست شناسایی هویت و کارکرد سازه ای خود عنصر و دوم بررسی نحوه اتصال، اتکا یا ترکیب آن با سایر عناصر باربر و غیر باربر. تحلیل این دو بعد می تواند شناخت دقیقی از نظام ایستایی بقعه فراهم سازد و مسیر تدوین راهکارهای مناسب مرمتی و پایدارسازی بنا را روشن کند.

کلیدواژه ها:

مجموعه شیخ شهاب ، نظام ایستایی ، رفتار سازه ای ، نیارش و آمود ، مناره