کابوس های مرتبط با تروما در اختلال استرس پس از سانحه پیچیده: از سازوکارهای روان شناختی تا پیامدهای بالینی

مقدمه: اختلال استرس پس از سانحه پیچیده به عنوان یک تشخیص مجزا در نسخه یازدهم طبقه بندی بین المللی بیماری ها معرفی شده است. این اختلال که در نتیجه تروماهای طولانی مدت و مزمن پدید می آید، علاوه بر سه خوشه علائم اختلال استرس پس از سانحه، شامل سه نشانگان اختلال در خودسازماندهی (نارسایی در تنظیم هیجان، خودپنداره منفی و مشکلات بین فردی) می باشد. کابوس های شبانه به عنوان یکی از بارزترین مظاهر بازتجربه سازی، در حدود ۷۰ درصد افراد مبتلا به اختلالات مرتبط با تروما گزارش می شوند. با وجود شیوع بالا، پژوهش های اندکی به بررسی ویژگی های پدیدارشناختی کابوس در اختلال استرس پس از سانحه پیچیده پرداخته اند. هدف: این مقاله مروری تحلیلی با هدف شناسایی و تبیین سازوکارهای روان شناختی زمینه ساز کابوس های مرتبط با تروما در اختلال استرس پس از سانحه پیچیده و ارائه مدلی تلفیقی برای تبیین پایداری این کابوس ها تدوین شد. روش: جستجوی نظام مند در پایگاه های پابمد، اسکوپوس و گوگل اسکالر با کلیدواژه های تخصصی انجام شد. از مجموع ۱۴۲ مقاله شناسایی شده در مرحله اول، پس از حذف موارد تکراری (۴۸ مقاله)، ۹۴ مقاله غربالگری شدند. در مرحله غربالگری عنوان و چکیده، ۶۸ مقاله به دلیل نامرتبط بودن حذف شدند. در نهایت، از ۲۶ مقاله که متن کامل آن ها بررسی شد، ۱۸ مقاله معیارهای ورود را احراز کردند که شامل ۵ مقاله فارسی و ۱۳ مقاله انگلیسی بود. یافته ها: یافته های این مرور نشان می دهد که اگرچه فراوانی کابوس در اختلال استرس پس از سانحه پیچیده با اختلال استرس پس از سانحه ساده تفاوت معناداری ندارد، اما ویژگی های کیفی کابوس شامل شدت آزاردهندگی، تاثیر مخرب بر بهزیستی روزانه و واقعی گرایی درک شده در اختلال استرس پس از سانحه پیچیده شدیدتر هستند. چهار سازوکار اصلی شامل اختلال در بازپردازش حافظه تروماتیک در خواب مرحله حرکت سریع چشم، نارسایی مزمن در تنظیم هیجان، خودپنداره منفی و تعمیم تهدید، و تجزیه، تداوم و شدت کابوس ها را تبیین می کنند. نتیجه گیری: کابوس های مرتبط با تروما در اختلال استرس پس از سانحه پیچیده نه یک علامت حاشیه ای، بلکه یک هدف درمانی مستقل محسوب می شوند و نیازمند ارزیابی نظام مند و مداخلات اختصاصی در کنار درمان اصلی تروما هستند. مدل تلفیقی طرحواره-بازپردازش-تجزیه می تواند چارچوبی مفهومی برای مطالعات آینده در این حوزه فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

اختلال استرس پس از سانحه پیچیده ، رویای منفی ، کابوس ، خواب مرحله حرکت سریع چشم ، تنظیم هیجان ، تجزیه