فردیت عشق در غزلیات منزوی

چکیده تا پیش از عصر مشروطیت، معشوق شعر فارسی، غالبا با سیمایی کلی، مبهم، فاقد هویت عینی و غرق در هاله ای از تقدس و رازناکی در شعر شاعران تجلی می یافت. اما از عصر مشروطه با ظهور گفتمان های تازه، از جمله توجه به جایگاه زن و فردیت او در عرصه جامعه و خانواده، ماهیت معشوق دگرگون شد و چهره ای ملموس و عینی یافت، آن معشوق رازآمیز، آرمانی و آسمانی، مبدل به معشوقی زمینی و این جهانی شد با جلوه های مادی و محسوس. در کنار گونه های متنوع معشوق که در میراث شعری یک قرن اخیر تجلی یافته اند؛ به تبع توجه به نقش زن و باز تعریف نظام خانواده، به گونه ای دیگر از معشوق مواجه ایم که همانا همسر واقعی شاعر است. معشوقی که وجود تابوهای فرهنگی و اخلاقی و نیز دیگر عوامل اجتماعی از جمله فاصله موجود بین عشق و زناشویی، مانع ظهور و بروز آن در اشعار عاشقانه کلاسیک می شد. در این مقاله، به شیوه تحلیلی – توصیفی در پی باز نمودن ابعاد و آفاق این گونه عشق ورزی در غزلیات حسین منزوی از منظر فردیت عشق، بودیم و به این نتیجه رسیدیم که در پرتو تغییر و تکامل ساختارهای فکری و فرهنگی و نیز تحول در نظام زیبایی شناختی شعر معاصر، فردیت در جایگاه درخور تاملی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

عشق