اثر مدیریت کم آبیاری مبتنی بر زمان قطع جریان بر عملکرد و بهره وری آب ذرت علوفه ای

این پژوهش با هدف بررسی اثر کم آبیاری مبتنی بر زمان قطع جریان ورودی به جویچه بر عملکرد و بهره وری آب ذرت علوفه ای در مزرعه پژوهشی دانشگاه تهران در کرج با بافت خاک لومی رسی انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با پنج تیمار زمان قطع جریان بر اساس رسیدن جبهه رطوبتی به عمق مشخص خاک در فواصل مختلف از ابتدای جویچه و در سه تکرار اجرا گردید. حسگرهای رطوبتی TDR در فواصل ۱۰۰ (L۲)، ۹۰ (L۳)، ۶۰ (L۴) و ۰ (L۵) متری از ابتدای جویچه قرار گرفتند. در تیمار شاهد (L۱)، قطع جریان پس از تامین عمق آب مورد نیاز گیاه در انتهای جویچه انجام شد. چهار عمق ۱۸، ۲۰، ۲۲ و ۲۴ سانتی متر برای حسگرها تعیین و در طول فصل کشت، پیش از هر آبیاری با توجه به عمق آب آبیاری، عمق حسگر انتخاب شد. عمق آب آبیاری در تیمارهای L۱، L۲، L۳، L۴ و L۵ به ترتیب معادل ۱۰۰، ۹/۸۲، ۴/۷۵، ۸/۶۹ و ۱/۶۴ درصد نیاز آبی شد. بالاترین مقادیر عملکرد زیست توده تر و خشک و دانه، شاخص برداشت، وزن هزار دانه و ارتفاع گیاه به ترتیب با ۲۶۵/۶۷، ۱۹۶/۲۷ و ۸۵۸/۱۳ تن در هکتار، ۷۷/۵۰ درصد، ۸۹/۳۶۷ گرم و ۲/۲۵۸ سانتی متر در تیمار L۱ و کم ترین مقادیر نیز با ۲۷۲/۳۴، ۱۵۰/۱۷ و ۵۱۱/۷ تن در هکتار، ۴۰/۴۳ درصد، ۶۷/۲۵۲ گرم و ۹/۱۷۷ سانتی متر در تیمار L۵ ثبت شد. کم آبیاری سبب کاهش معنی دار هر شش صفت گردید. بهره وری آب آبیاری مبتنی بر عملکرد زیست توده تر، خشک و دانه تفاوت معنی داری در تیمارهای مختلف نشان نداد اما در هر سه مورد، کم ترین مقادیر مربوط به تیمار L۵ بود. روش پیشنهادی این تحقیق با تمرکز بر مدیریت کم آبیاری بر اساس حصول اطمینان از رسیدن آب به ناحیه ریشه می تواند به بهبود مدیریت و خودکارسازی آبیاری سطحی کمک نماید.

کلیدواژه ها:

آبیاری جویچه ای ، آبیاری سطحی ، آبیاری هوشمند ، TDR