تجربه های نزدیک به مرگ؛ دلالت های فلسفی ابهامات پیش رو

با وجود نیم قرن بحث و بررسی درباره تجربه های نزدیک به مرگ، هنوز ابعاد و زوایایی از این پدیده، مبهم و نامعلوم به نظر می رسد. ابهام در باب میزان شیوع تجربه نزدیک به مرگ، مولفه های اختصاصی آن و نیز زمان دقیق وقوع این تجربه در زمره مهم ترین ابهامات موجود است. در نوشتار پیش رو، پس از بررسی اقسام تعاریف ناظر به اصطلاح «تجربه نزدیک به مرگ» و توضیح ابهامات پیش گفته، دلالت های فلسفی این ابهامات، به ویژه در ارتباط با تبیین های فراطبیعت گرایانه، محل بحث و تامل قرار گرفته است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که اغلب تجربه های نزدیک به مرگ بیش از آن که لزوما با مرگ ارتباط داشته باشند، با حالت های تغییریافته آگاهی در ارتباط اند و از این رو در به کارگیری اصطلاح «تجربه نزدیک به مرگ» درباره بسیاری از موارد ادعایی باید به دیده تردید نگریست. ابهام در مولفه های اختصاصی تجربه نزدیک به مرگ، که با مشکل ساختار خوشه ای روبرو است، علاوه بر آن که پژوهشگران را در تعیین هسته اصلی تجربه با مشکل روبرو می کند، مدافعان تبیین های فراطبیعت گرایانه را در اثبات مدعای خود با دشواری روبرو خواهد کرد. دشواری تعیین زمان دقیق وقوع تجربه نزدیک به مرگ نیز، که موقوف اثبات مشاهدات به اصطلاح عینی خارج از کالبد است، به نحو بالقوه می تواند چالشی پیش روی مدافعان تبیین های فراطبیعت گرایانه باشد.

کلیدواژه ها:

مرگ ، تجربه نزدیک به مرگ ، حالت های تغییریافته آگاهی ، تبیین های فراطبیعت گرایانه