اثرات اشعه گاما بر روی میزان مرگ و میر پروتواسکولکس اکینوکوکوس گرانولوزوس در شرایط برون تنی

کیست هیداتید ساختاری از مرحله لاروی اکینوکوکوس گرانولوزوس بوده که این انگل عامل بیماری هیداتیدوزیس در انسان و دام است. پروتواسکولکس های موجود در کیست نقش کلیدی در تکمیل چرخه زندگی انگل دارند و غیرفعال سازی آن ها می تواند راهبردی موثر برای کنترل بیماری باشد. تابش گاما با قدرت نفوذ بالا، به عنوان روشی نوین برای غیرفعال سازی پروتواسکولکس ها مطرح است. هدف این مطالعه بررسی اثر دوزهای مختلف اشعه گاما بر زنده مانی پروتواسکولکس های کیست هیداتید در شرایط برون تنی بود. بدین منظور کیست های هیداتید از ریه گوسفندان آلوده جمع آوری و پس از تایید باروری، پروتواسکولکس ها در میکروتیوپ های استریل حاوی بافر فسفات قرار داده شدند. نمونه ها توسط منبع گامای کبالت-۶۰ در مجتمع پژوهشی شمال غرب (بناب، ایران) به مدت ۵/۱ تا ۵ دقیقه تحت دوزهای ۵/۰ کیلوگری، ۷۵/۰ کیلوگری، ۱ کیلوگری، ۵/۱ کیلوگری و ۲ کیلوگری در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد با سه بار تکرار پرتودهی شدند.  زنده مانی با رنگ آمیزی ائوزین ۱ درصد بررسی شد. کلرید سدیم ۵ درصد به عنوان کنترل مثبت و مایع کیست هیداتید بدون تابش به عنوان کنترل منفی استفاده گردید. تحلیل آماری با آزمون One-way ANOVA و دانکن انجام شد. نتایج نشان داد که مرگ ومیر پروتواسکولکس ها وابسته به دوز تابش است؛ بیشترین میزان در دوز ۲ کیلوگری (۵/۹۸ درصد) و کمترین در دوز ۱ کیلوگری (۴۹ درصد) مشاهده شد. در گروه کنترل منفی پایین ترین مرگ ومیر ثبت گردید. بر اساس یافته ها، اشعه گاما با افزایش دوز می تواند به طور موثر پروتواسکولکس ها را غیرفعال سازد و به عنوان یک رویکرد نوین و ایمن برای کنترل هیداتیدوزیس و کاهش انتقال بیماری به انسان و دام پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

کیست هیداتید ، اکینوکوکوس گرانولوزوس ، اشعه گاما ، غیر فعال سازی ، پروتواسکولکس