مقایسه عملکرد کمی و کیفی و شاخص های اقتصادی گیاهان علوفه ای به عنوان کشت دوم در تناوب پس از برنج

به منظور بررسی عملکرد و شاخص های اقتصادی گیاهان علوفه ای به عنوان کشت دوم در تناوب پس از برنج، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۲ در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل هشت گیاه علوفه ای (شبدر برسیم، خردل علوفه ای، جو، تریتیکاله، گلرنگ علوفه ای، ماشک، نخود علوفه ای و باقلا) و کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک (۵۰% تریتیکاله و ۵۰% ماشک) بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر گونه های مورد کاشت بر تمامی صفات مورد مطالعه معنی دار بود. بیشترین عملکرد علوفه تر (۴۴۵۲۰ کیلوگرم در هکتار)، عملکرد علوفه خشک (۱۲۸۶۱ کیلوگرم در هکتار) و عملکرد پروتئین (۱۸۱۸ کیلوگرم در هکتار) در کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک حاصل شد. کمترین عملکرد علوفه تر (۲۷۰۸۲ کیلوگرم در هکتار) و عملکرد علوفه خشک (۵۷۹۶ کیلوگرم در هکتار) نیز به ترتیب به خردل علوفه ای و گلرنگ علوفه ای تعلق داشت. کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک، شبدر برسیم و ماشک به ترتیب با سود خالص و نسبت فایده به هزینه ۱۰۰۳۰۵۰ هزار ریال بر هکتار و ۵/۳، ۹۶۹۸۵۰ هزار ریال بر هکتار و ۲۹/۳ و ۸۷۹۸۴۰ هزار ریال بر هکتار و ۰۶/۳ در رتبه اول تا سوم قرار گرفتند. در مجموع، جهت حصول عملکرد کمی و کیفی مناسب علوفه و مزیت اقتصادی بیشتر، کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک، شبدر برسیم و ماشک به عنوان کشت دوم در اراضی شالیزاری استان گیلان قابل توصیه است.

کلیدواژه ها:

تریتیکاله ، شبدر برسیم ، کشت مخلوط ، نخود علوفه ای ، ماشک