صورت بندی مفهومی انحراف اجتماعی در انگاره اسلامی

مفاهیم در دستگاه نمادین زبان، نزدیک به یکدیگر استعمال شده، معنای ملموس خود را از مجموع دستگاه به دست می آورند. کشف معانی نسبی کلمات مستلزم دانستن دستگاه تصوری است که دستگاه زبانی در صدد بیان آن است. انحراف اجتماعی از مفاهیم کانونی است که در انگاره های متفاوت، معانی و صورت بندی های نسبتا متفاوتی را تداعی می کند. این پژوهش با ترکیبی از روش شناسی تفسیر موضوعی علامه و رویکرد معناشناختی ایزوتسو و با روش تحلیلی - کتابخانه، کوشیده است، به این پرسش پاسخ دهد که مفهوم انحراف اجتماعی در انگاره اسلامی چگونه صورت بندی می شود؟ برای تحقق این مهم؛ مفهوم انحراف اجتماعی به مثابه مفهوم کانونی مدنظر قرار گرفته، ابعاد آن با ارجاع به مفاهیم کلیدیی مرتبط واکاوی شده اند؛ نخست بر مبنای مفاهیم طیبه و خبیثه، تیب های ایده آل جامعه سالم و معیوب تحلیل و بنیادهای معرفتی آسیب شناسی اجتماعی و نارسایی های پژوهشی در این حوزه آشکار شده است. پس از مفهوم شناسی، مفاهیم محوریی؛ حق، عدالت و همبستگی به مثابه مبانی نظری و اصول معیاریی تشخیص انحرافات اجتماعی در انگاره اسلامی، بررسی شده اند. آنگاه به منظور رتبه بندی انحرافات اجتماعی، معیارها و شاخص های وزن دهی آنها از منابع دینی استخراج و استنباط گردیده اند که با ارجاع به آن ها، ترتیبات نهادی انحرافات اجتماعی در سطوح پنجگانه؛ انحرافات اعتقادی، هویتی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی تحلیل شده است. کلیه این مباحثی در هم تنیده؛ نحوه صورت بندی مفهوم انحراف اجتماعی در انگاره اسلامی را بازتاب می دهد.

کلیدواژه ها:

انحراف اجتماعی ، معیار انحرافات اجتماعی ، انواع انحرافات اجتماعی ، رتبه بندی انحرافات اجتماعی ، انحرافات اجتماعی از دیدگاه اسلام