راهکارهای روایی و تصویری در آموزش مفهوم ترس از تاریکی به کودکان (مورد مطالعاتی: کتاب های کودک منتشر شده در ایران از ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲)

ترس از تاریکی مفهومی انتزاعی است که برخلاف نظریه ی پیاژه، کودک از سه سالگی توانایی درک مفاهیم انتزاعی را پیدا می کند. اگرچه ممکن است از بیان زبان انتزاعی ناتوان باشد، اما مفاهیم انتزاعی را در فرآیندی چون بازی و تصویر به خوبی درک می کند. بر این اساس کتاب های مصور در درک بهتر مفهوم ترس از تاریکی برای کودکان موثر و کمک رسان خواهد بود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مولفه های روایی و بصری در آموزش عدم ترس از تاریکی در کتاب های کودکان کدامند؟ هدف بررسی تصاویر کتاب های کودکان بر اساس راهکارهای روانشناختی و نحوه ی استفاده ی تصویرگران از این راهکارها به کمک نشانه های تصویری و روایی در آموزش عدم ترس از تاریکی است. این پژوهش از نوع کیفی است که به توصیفی_تحلیلی به واکاوی موضوع پرداخته و روش گردآوری اطلاعات در آن به صورت کتابخانه ای و اسنادی بوده است. نمونه گیری کتب مورد مطالعه به روش هدفمند بوده و تمامی کتاب های تالیفی و ترجمه ی در سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ در ایران با موضوع ترس از تاریکی را شامل شده است. در نهایت هشت کتاب که برنده جوایز بین المللی بوده اند به عنوان نمونه های مورد مطالعه نهایی انتخاب و تحلیل شده اند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که بیست استراتژی روایی و تصویری در کتابهای کودک با موضوع آموزش ترس قابل مشاهده است. همچنین بر اساس یافته های به دست آمده از تحلیل کتاب های منتخب، همه ی کتاب ها استراتژی های آدرس مستقیم، ابزارها و ریتم بصری را دارا هستند، اما استراتژی تقلید از بزرگسالان در هیچ یک از نمونه های موردی، دیده نمی شود.

کلیدواژه ها:

تصویرسازی کودک ، ترس از تاریکی ، کتاب درمانی ، استراتژی های تصویری ، روایتگری کودک